تخطي إلى المحتوى الرئيسي

قرآن و طب ( مجموعه مقالات ) ( فارسى ) — صفحة 373

مساهمون:

ص٣٧٣

ب : قاعده لاضرر :

از آيات قرآن ، سخنان معصومان ( ع ) و ديدگاه فقيهان به روشنى استفاده مىشود كه ضرر زدن به ديگران جايز نيست . برطبق گروهى از آيات ، شمار زيادى از روايات ، سيره عقلا و اجماع فقها هيچ مسلمانى مجاز نيست به ديگران ضرر برساند . آلوده ساختن محيط زيست و نابود كردن طبيعت و منابع طبيعى از روشن‌ترين نمونه‌هاى زيان زدن به ديگران است كه اسلام با قاطعيت آن را مردود شمرده است .

وجوب حفظ نسل انسان :

لزوم حفظ نوع انسانى را بر قاعده لا ضرر بايد افزود . از نگاه اسلام ، انسان گل سرسبد آفرينش و آفريده‌اى است كه در خلقت او نهايت دقت به كار رفته است ، چنان‌كه خدا به خود دست‌مريزاد مىگويد . وجوب حفظ نوع و نسل انسانى از مهم‌ترين واجبات شرعى و الهى است كه مؤلّف بر آن تأكيد مىورزد .

انواع آلودگىها :

آلودگى هوا ، آب ، خاك و بسيارى از ضرورىترين عوامل بقاى حيات موجودات زنده ، ارمغان تمدن و صنعت در روزگار ماست ؛ به عبارتى ديگر از دستاوردهاى چگونگى و چندوچون مديريت رهبران بسيارى از كشورهاى جهان است . نبايد آلودگىهاى معنوى را به حساب نياورد يا آن‌ها را دست‌كم گرفت ؛ چه اينكه محيط زيست انسان تنها زمانى مىتواند مطلوب و سازنده باشد كه از آلودگىهاى معنوى و مادى ، هر دو ، پالايش گردد . اما به‌هرحال در اصطلاح علمى ، آلودگى محيط زيست را اين طور تعريف كرده‌اند : « دگرگونى در اوصاف و تركيب طبيعى عناصر حياتى و مؤثر بر محيط زيست انسان كه بارزترين مصاديق آن ، آب ، هوا و خاك است . اين آلودگى زمانى خطرآفرين مىشود كه ماهيت و تركيب اين عناصر را تغيير دهد و از آب ، هوا و خاك استفاده ناصحيح شده و آن‌ها را به افزودن عناصرى بيگانه بيالايد . . . آلودگى به اين معنا جلوه‌اى از فساد در زمين بوده كه دستان بشر آن را پديد آورده و مصداق روشن اين آيه شريفه سوره روم آيه 41 . است :
« ظَهَرَ الْفَسادُ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ بِما كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ »
« دستان بشر فساد را در خشكى و دريا پديدار ساخته است . . . . »