به نوبه خود مواد غذايى علفخوارانند و علفخواران نيز خوراك گوشتخواران مىشوند . « 1 » ( زنجيره غذايى ) . بنابراين خاك ، منبع همه بركات ، گياهان ، معادن ، محل ذخيره آبها و سرچشمهى پيدايش هر موجود زندهاى مىباشد .
- خاك ، منشأ منابع غذايى و منبع معادن مختلف و ساير نعمتهاى الهى است .
- خاك ، يك دانه مىگيرد و گاه صد دانه پس مىدهد .
- خاك بستر انسان و گاهواره زندگى اوست و داراى فوايد فراوان است .
قرآن مجيد در سوره غاشيه ، آيه 20 درباره اهميت زمين ( خاك ) مىفرمايد :
أَ فَلا يَنْظُرُونَ . .
. وَ إِلَى الْأَرْضِ كَيْفَ سُطِحَتْ
يعنى : « آيا به زمين نگاه نمىكنند كه چگونه گسترده شده ؟ » در نگاهى عميق و دقيق به كلام حكيمانه حضرت على عليه السّلام به اهميت آب و خاك و جايگاه آن در زندگى انسان پى مىبريم :
( من وجد ماء و ترابا ثم افتقرفأ بعده اللّه ) « 2 »
يعنى : « هركس آب و خاكى داشته باشد با اين حال فقير باشد خدا او را از رحمت خويش دور كند » .
م - بررسى عوامل موثر در تشكيل و فرسايش خاك :
1 - آب و هوا :
همانطور كه آب و هوا در نقاط مختلف متفاوت است ، تأثير آن در تشكيل و تخريب خاك در نقاط مختلف نيز متفاوت است . بديهى است كه درجه حرارت در محلهاى مرتفع بسيار پايين است . در آخرين حدى كه خاك تشكيل مىشود ، متوسط درجه
هامش
( 1 ) . سيد محمد شفيعى ، تأثير محيط زيست در انسان ، نشر اركان ، سال 1376 ، ص 37 .
( 2 ) . حر عاملى ، وسايل الشيعه ، كتاب احياء الاموات ، ص 192 .