غده تيروئيد ، كبد و لوزالمعده است « 1 » .
تا اينجا كه تطبيق مرحله مضغه با مرحله مورولا بود بين محققين اختلافى وجود نداشت ، اما اختلافنظر بر سر تعبير مخلّقه و غير مخلّقه است در اين زمينه ديدگاههاى متفاوتى وجود دارد . به نظر دكتر محمد على البار مخلّقه و غير مخلّقه ، صفت مضغه است ، بنابراين دو لايه در اين مرحله يكى مخلّقه و ديگرى غير مخلّقه است كه لايه خارجى قطعا غير مخلّقه است و لايه داخلى مخلّقه است زيرا جنين و پردههاى جنينى از آن خلق مىشود .
بنابراين منظور از غير مخلّقه ، سلولهاى غير متمايز است . « 2 » وى سپس نظر ابن جرير طبرى را آورده كه عقيده دارد مخلقه و غير مخلّقه صفت نطفه است زيرا ابتدا انسان از خاك سپس از نطفه آفريده شد كه نطفه مخلّقه ، آفرينش آن كامل شده و غير مخلّقه نطفهاى است كه به سوى رحم سرازير شده و قبل از خلق از بين مىرود « 3 » .
دكتر قرقوز و دكتر دياب نيز معتقدند كه مرحله مضغه نامتمايز كه تا پايان هفته چهارم ادامه دارد و هيچگونه تمايزى در اعضاى بدن وجود ندارد ، همان مرحله مضغه غير مخلّقه است و مرحله مضغه متمايز كه از ابتداى هفته پنجم « 4 » شروع مىشود و در آن تمايز لايههاى زاينده و تغيير شكل و حركت سلولهاى « 5 » آنها شروع مىشود ، همان مرحله مضغه مخلقه
هامش
( 1 ) . ر . ك رويانشناسى لانگمن ، ص 62 ، و جنينشناسى پزشكى ، ص 76 ، و مع الطب فى القرآن الكريم ، ص 81 و خلق الانسان بين الطب و القرآن ، ص 208 و مجله « المسلم المعاصر » شماره 48 ، مؤسسه المسلم المعاصر ، ص 138 ، مقاله نقد كتاب « تعاليم الاسلام الطبيه فى ضوء العلم الحديث » دكتر احمد شوقى الفنجرىUndiferrentated cells 5- .
( 2 ) . خلق الانسان بين الطب و القرآن ، ص . 208 .
( 3 ) . در برخى كتابهاى پزشكى ، مرحله تمايز لايههاى سهگانه را گاسترولاسيون مىخوانند و شروع آن را از هفته سوم مىدانند ( رويانشناسى لانگمن ، ص 64 ) .
( 4 ) .Defferentation( 5 ) . مع الطب فى القرآن الكريم ، ص 82