تعبير مخلقه و غير مخلقه است كه در اين زمينه نظرات متفاوتى وجود دارد .
صاحب تفسير نمونه ذيل آيه 5 سوره حج مىنويسد :
« كمكم جنين شكل قطعه گوشت جويده شده به خود مىگيرد بىآنكه اعضاى مختلف بدن در آن مشخص باشد اما ناگهان در پوسته جنين تغييراتى پيدا مىشود و شكل آن متناسب با كارى كه بايد انجام دهد تغيير مىيابد و اعضاى بدن كمكم ظاهر مىشود . اما جنينهايى كه از اين مرحله نگذرند و همچنان به صورت سابق و يا ناقص بمانند ساقط مىشوند و از رده خارج مىگردند . جمله مخلقه و غير مخلقه ممكن است اشاره به اين مرحله باشد يعنى كامل الخلق و غير كامل الخلق . » « 1 »
علامه طباطبايى ( ره ) درباره مخلقه و غير مخلقه چنين مىفرمايد : « مخلقه به معناى تام الخلقه و غير مخلقه يعنى هنوز خلقتش تمام نشده و اين كلام با تصوير جنين كه ملازم با نفخ روح در آن است منطبق مىشود » « 2 » .
اكثر مفسرين مخلقه را به معناى خلق كامل و غير مخلقه را به معناى ناقص مىدانند . « 3 » اما يكى از مفسرين در اين زمينه چهار احتمال را مطرح نموده است .
1 - مخلّقه يعنى تمام و كمال در خلقت و غير مخلّقه يعنى ناقص الخلقه كه موجب تفاوت مردم در شكل و اندازه و . . . است .
2 - مخلّقه يعنى آفريده و غير مخلّقه يعنى ناقص كه به سقط و نابودى منجر مىشود .
3 - مخلّقه يعنى داراى صورت و خلقت و غير مخلّقه يعنى پاره گوشت بدون شكل و
هامش
( 1 ) . تفسير نمونه ، ج 14 ، ص 24 .
( 2 ) . تفسير الميزان ، ج 14 و ص 485 .
( 3 ) . تفسير مخزن العرفان ، ج 10 ، ص 324 و تفسير كشف الحقايق ، ج 2 ، ص 467 و تفسير مجمع البيان ، ج 16 ، ص 182 و تفسير روض الجنان و روح الجنان ، ج 13 ، ص 298 و . . . .