كوچك با سلولهاى ناهمجور به نظر مىآمد . بنابراين حتى اطلاق اين تعبير بر اين مرحله جنينى عجيب و شگفتانگيز است .
مرحله تشكيل استخوانها و پوشانيدن گوشت بر آنها :
« عظام » و مرحله پوشش آن در قرآن :
قرآن كريم ، پس از مرحله مضغه به مرحله « عظام » و شكلگيرى آن اشاره فرموده و بلافاصله پس از آن به مرحله پوشش عظام توسط « لحم » اشاره مىفرمايد . خداوند در قرآن كريم از اين دو مرحله اينگونه ياد مىكند :
فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظاماً فَكَسَوْنَا الْعِظامَ لَحْماً
« 1 »
و مضغه را به صورت استخوانهايى درآورديم و بر استخوانها گوشت پوشانيدم .
از نظر لغوى « عظام » ، جمع « عظم » به معناى استخوان است .
نكات تفسيرى :
تقريبا تمام مفسرين ذيل آيه شريفه ، به مطلب واحدى اشاره كردهاند و آن شكلگيرى استخوان در اين مرحله و سپس روئيدن گوشت بر روى استخوان است . اما سيد قطب به نكته ديگرى نيز اشاره كرده و ذيل آيه شريفه مىنويسد : « اينجاست كه انسان در برابر مطلبى كه قرآن در آن زمان بيان كرده و اخيرا با پيشرفت علم جنينشناسى تشريحى ، شناخته شده است ، متحير مىگردد و آن اين است كه سلولهاى استخوانى غير از سلولهاى گوشت است و ثابت شده كه در جنين ابتدا سلولهاى استخوانى تشكيل مىشود و هيچ سلولى از سلولهاى گوشت ديده نمىشود ، مگر پس از ظهور سلولهاى استخوانى و كامل شدن
هامش
( 1 ) . مؤمنون ( 23 ) ، آيه 14