شيخ مىفرمايد ممكن نيست كسى دفع كند آنچه ما روايت كرديم از اخبار در باب تقدّم ايمان امير المؤمنين عليه السّلام و وقوع آن از روى كمال معرفت و يقين زيرا اين اخبار در شهرت مرتبهاى دارند كه شيعه و ناصبه همگى اتفاق كردهاند به روايت آنها . و اگر كسى متعرض طعن در اين اخبار شود با وجود اطلاع بر حال راويان اين اخبار و شهرت آنها در ميان فرقهء شيعه و ناصبه پس چنين كسى را ممكن نخواهد بود كه اعتماد كند بر تصحيح چيزى كه مخالفت در آن واقع شده باشد ؛ زيرا اين اعتماد از اين ناشى مىشود كه كسى در « خبر مختلف فيه » ملاحظهء شهرت خبر و حال راويان كند ، تا آنكه چيزى كه مشهورتر و راويان آن محل اعتمادند در نظر آن كس صحيح شود و هر گاه اين اعتماد حاصل نشود لازم مىآيد كه اكثر اخبار باطل باشند . و از اين رهگذر معاملهء دين مشكل مىشود .
و ما تسليم كنيم از كسى كه بىخبر است از روايت و با اهل علم مخلوط نيست ، اين را كه بگويد در نظر من بعضى از اين روايات صحيح نيست . يا عناد كند با اهل علم در صحت اين روايات .
آيا چگونه ممكن است از آن كس دفع شعر امير المؤمنين عليه السّلام كه دلالت مىكند بر تقدّم ايمان او عليه السّلام از روى معرفت و كمال يقين و از شهرت به مرتبهاى رسيده است كه هيچ كس مخالفت در آن نكرده است و در انتشار به حدّى كشيده كه از همگى مخالفان مروى است . چه جاى خواص و آن شعر اين است :
محمّد النّبىّ اخى و صنوى * و حمزة سيّد الشّهداء عمّى
و جعفر الّذى اضحى و أمسى * يطير مع الملائكة ابن امّى
و بنت محمّد سكنى و عرسى * مسوط لحمها بدمى و لحمى
و سبطا احمد ولداى منها * فأيّكم له سهم كسهمى
سبقتكم الى الاسلام طرّا * على ما كان من فهمى و علمى
فاوجب لى الولاء معا عليكم * رسول اللَّه يوم غدير خمّ
« 1 »
هامش
( 1 ) « معجم الادباء » 14 / 48 . در متن عربى « الفصول المختاره » ص 280 اين بيت افزون است :فويل ثمّ ويل ثمّ ويل * لمن يلقى الاله غدا بظلمى