آيا اگر فردريك باير امروزه زنده بود و در مطبوعات علمى مىخواند كه 250 تن از پزشكان معروف اروپا عضو مجمع اروپايى مطالعه در مسموميت داروها در استكهلم ، پايتخت سوئد ، گرد هم آمدهاند و مىگويند ؛ فناستين سم كليه است و طبق آمارهاى دقيق معلوم شده است كه در بين سالهاى 1963 تا 1965 يعنى در مدت 2 سال بيست نفر در سوئد به علت عوارض كليوى درگذشتند كه مرگ آنان بر اثر مصرف فناستين تشخيص داده شده است . اگر او امروز زنده بود و كتاب فارماكولوژى بالينى ، تأليف گروه استادان دانشگاه گلاسكو را مىخواند كه در آن نوشته شده است : طبق مدارك موجود ، فناستين آنمى هموليتيك ايجاد مىكند و در بعضى موارد نيز صدمات كليوى غير قابل جبران بر جاى مىگذارد ، آرى اگر اينها را مىخواند آيا احساس ندامت و پشيمانى و فشار روحى از اينكه چنين داروى مضر و مسمومكنندهاى را ساخته و در جهان رواج داده است نمىكرد ؟
بارى ، از همان اواسط قرن نوزدهم ، به موازات پيشرفت سريع علم شيمى و ترقى صنايع داروسازى ، يك عده از محققان و صاحبنظران بزرگ در رشته پزشكى ، زنگ خطر را دربارهء ضررهاى داروهاى شيميايى و برترى گياهان دارويى به صدا درآورده بودند ، يكى از آنها تروسو ، استاد علوم پزشكى و داروسازى ، از كشور فرانسه است كه در سال 1867 ، يعنى متجاوز از صد سال پيش ، به علت اكتشافات بزرگى كه داشته است ، هنوز هم نامش در كتابهاى پزشكى باقى است . اين دانشمند بزرگ در يكى از سخنرانىهايش مىگويد در گياهان دارويى خواصى وجود دارد كه در مواد استخراج شدهء آنها ديده نمىشود و بايد عين آن گياهان دارويى را تجويز كرد و از خواص درمانبخش آنها بهره برد و مىگويد مرفين غير از ترياك و كينين غير از كنكينا و ديژيتالين غير از ديژيتال است و خواص گياهان دارويى بيش از خواص موادى است كه از آنها گرفته مىشود . تصور نفرماييد كه اين سخن متعلق به صد سال پيش است و كهنه شده و از ارزش افتاده است ، بلكه امروز هم به قوت خود باقى است زيرا
مجموعه آثار دكتر سيد جلال مصطفوى كاشانى ( فارسى ) — صفحة 307
مساهمون: سيد جلال مصطفوى كاشانى
ص٣٠٧