كه از نظر علمى كاملا قابل قبول باشد بايد ببينيم كه اجتماعهاى دارويى بر چند قسم است .
با مراجعه به كتاب فارماكولوژى پزشكى ، صفحه 45 چنين مىخوانيم :
اجتماعهاى دارويى دو قسمند :
* طبيعى ( مواد مؤثر مختلف در گياهان )
* مصنوعى ( استعمال چند نوع مسهل يا چند نوع ماده بىهوشكننده و غيره ) .
گياهان دارويى تا اواخر قرن نوزدهم در سراسر جهان براى درمان بيمارىها به كار مىرفت ولى كمكم ، شيمىدرمانى كه از اوايل قرن نوزدهم شروع شده بود جاى آن را گرفت و به مرور زمان ، از تعداد گياهان دارويى كم و به تعداد داروهاى شيميايى افزوده شد . ابتدا مواد مؤثر گياهان دارويى ، يعنى ، آلكالوئيدها و گلوكوزيدها را از گياهان استخراج مىكردند و در طب به كار مىبردند ، سپس همين مواد را از راه سنتز در لابراتوارها ساختند و علاوه بر اينها ، كمكم بعضى از داروهاى شيميايى ديگر را نيز به طريق سنتز در لابراتوارها بهدست آوردند و در نيمه دوم قرن بيستم ، تعداد داروهاى ساخت لابراتوارها ، بىنهايت زياد شد و در بعضى از كشورهاى اروپا رقم آن از سىهزار هم تجاوز كرد .
انگيزه اوليه براى استخراج مواد مؤثر گياهان دارويى ، اشتياق عجيبى بود كه شيمىدانهاى اروپا تقريبا از 150 سال پيش به اين طرف ، براى كشف اجسام تازه داشتند و چون در آن ايام رقابتهاى علمى بسيار شديدى بين ملل مختلف اروپا وجود داشت شيمىدانها در هر كشور سعى مىكردند ، زودتر از شيمىدانهاى ساير كشورها اجسام جديدى را كشف كنند . خلاصه ، به اين ترتيب بود كه مرفين را از ترياك ، كينين را از كنكينا ، ديژيتالين را از ديژيتال ، آتروپين را از بلادن ، ساليسين را از پوست بيد سفيد ، كوكائين را از برگهاى
مجموعه آثار دكتر سيد جلال مصطفوى كاشانى ( فارسى ) — صفحة 304
مساهمون: سيد جلال مصطفوى كاشانى
ص٣٠٤