ديگرى ، كشف و براى درمان در اختيار پزشكان گذاشته شده است خيلى زياد ديده مىشود . خاصّه آنكه بسيارى از داروهاى كشف شده فوق العاده مؤثر بوده و به مقادير كم داراى اثرات شديد و قابل توجه مىباشند از قبيل هورمونهاى استروئيد ، آنتى بيوتيكهاى جديد و داروهاى راديو اكتيو و غيره . البته در اين نوشته توجه ما بيشتر معطوف به نوع عارضهاى است كه اغلب مصنفين با مدارك و دلايل متقن آنها را مربوط به استعمال داروى مورد بحث دانسته و احيانا توانستهاند در حيوانات لابراتوار از آن نوع بيمارى يا شبيه آن را با آن دارو به وجود آورند ولى ممكن است بعضى از آنها تا حال قابل تعبير نباشد و همانطور كه متذكر شديم ، بايد آنها را از مسموميت دارويى جدا دانست .
ملاحظه فرموديد كه مىنويسد بيمارىهاى تازهاى در بين افراد به علت تجويز داروها به مقدار مجاز پيدا شده است كه حساب آنها از حساب مسموميت غذايى جداست . مسموميت دارويى ، طبق تعريفى كه در كتابهاى فارماكولوژى شده ، اين است كه هرگاه ، مقدار داروى تجويز شده از مقدار حد اكثر مجاز تجاوز كند آثار سمّى آن ظاهر مىشود و تلفاتى در حيوانات آزمايشگاهى به وجود مىآيد . بديهى است ، هر قدر مقدار دارو از اين حد ( از حد اكثر مجاز ) بالاتر رود سمّيت آن بيشتر و درصد تلفات حيوان افزونتر مىشود .
نه تنها ، در كتاب فارماكولوژى پزشكى گيتى بلكه در كليه كتب كلاسيك فارماكولوژى براى مقادير مجاز داروها ، هيچگونه اشارهاى به ضرر و خطر و احيانا سمّيت آنها نشده است و فقط مىنويسند داروها از مقدار حد اكثر به بالا ناراحتى ، عوارض و مسموميّت ايجاد مىكنند ، در صورتى كه تمام بحثها ، در كنگرههاى پزشكى ، بر سر اين است كه همان مقادير مجاز داروها نيز داراى
مجموعه آثار دكتر سيد جلال مصطفوى كاشانى ( فارسى ) — صفحة 295
مساهمون: سيد جلال مصطفوى كاشانى
ص٢٩٥