آنها پىبريم ؛ مثلا ، دربارهء خواص اكسيژن مىنويسند : اگر كبريت افروخته را خاموش كنيم بهطورى كه نوك آن قرمز باشد و سپس آن را در شيشه محتوى اكسيژن داخل كنيم كبريت مشتعل مىشود . همانطور كه اين آزمايش ما ، گفتهء اروپايىها را در كتابهاى شيمى تأييد مىكند ، تحقيقات علماى غذاشناسى اروپا و آمريكا نيز هر قدر پيش رود جز تأييد و تصديق گفتههاى دانشمندان قديم ايران چيزى نيست زيرا هر روز كه كشف جديدى دربارهء خواص غذايى مىشود مىبينيم قدما آن را در كتابهاى خود نوشتهاند .
پزشكان قديم متجاوز از بيست خاصيت براى انجير مىشمارند كه امروز غذاشناسان اروپا شش ، هفت خاصيت آن را عملا آزموده و مورد تأييد قرار دادهاند ، چند ماه يا چند سال بعد مسلّما به خواص ديگر آن پى خواهند برد .
مگر ما در همين مقاله نگفتيم كه لاسابلير ، غذاشناس معروف فرانسوى اخيرا به خاصيت ضدّ سمّى مواد غذايى پىبرده و آن را تروفوفيلاكسى « 1 » ناميده و اين خاصيت را در روغنهاى طبيعى گاو و گوسفند و بعضى مواد غذايى ديگر يافته و در آزمايشهايى مشاهده كرده است كه اگر اين روغنها را به حيوانات لابراتوار بخورانند و سپس آنها را مار كبرا بگزد ، سمّ مار در آنها هيچ تأثيرى نمىكند .
اگر دانشمندان اروپا تحقيق دربارهء همين خاصيت تروفوفيلاكسى را در مورد كليه مواد غذايى بكنند ، آنگاه بر آنها معلوم خواهد شد كه انجير مخلوط با مغز گردو خاصيت ضدّ سمّى دارد و آن وقت نوشته تحفهء حكيم مؤمن به اين عبارت « انجير با گردو جهت رهايى از ضرر سموم قتاله بسيار مفيد است » مورد تأييد آنها قرار خواهد گرفت .
نتيجهاى كه از اين بحث مفصل بايد بگيريم اين است كه نه تنها ، ما حق نداريم گفتهها و نوشتههاى پزشكان قديم ايران را مسخره كنيم بلكه بايد دقيقا
هامش
( 1 ) .Trophophylaxi