بيندازيد و بجوشانيد و صبح ناشتا بخوريد يا بهتر است چهار انجير خشك را در ليوانى كه يك چهارم آن با شير يا آب است بپزيد . همين كه محتوى آن به يك چهارم رسيد و با جوشيدن حجم آن كم شد آن را صاف كنيد و شيره آن را مصرف كنيد » .
خوانندگان تصديق دارند كه ما اين مطالب را وقتى كه در يك كتاب خارجى و از زبان يك دانشمند اروپايى مىخوانيم با كمال اطمينان خاطر آنها را مىپذيريم و به صحت آنها ايمان پيدا مىكنيم ، گويا هرچه از زبان اروپايى بيرون آمده ، از آسمان نازل شده و وحى منزل است ولى اگر عين همين مطالب را از كتاب تحفهء حكيم مؤمن بخوانيم آنها را جزو اوهام و خرافات دانسته و مسخره كرده و براى تفريح مىخوانيم و هيچگونه بناى علمى براى آنها قايل نبوده ، از گفتههاى مردم عوام به شمار مىآوريم . اين نيست مگر همان سمپاشىهاى پنجاهساله اخير كه بهدست نويسندگان طراز اول اين كشور به هر رنگى و در هر لباسى يا در مطبوعات يا در كتابها و يا حتى در پيسهاى تئاتر ، همه جا منتشر و پراكنده شده و امروزه در اعماق شعور باطن مردم به آن اندازه نفوذ كرده كه جزء اركان معتقدات افراد جامعهء ما درآمده است و حال آنكه اگر اهل تحقيق باشيم و ريشهها را بشكافيم به سهولت درخواهيم يافت كه منابع موثق دانشمندان اروپا و آمريكا براى پى بردن به خواص دارويى مواد غذايى ، نه تنها در قرون متمادى گذشته ، بلكه حتى امروز هم ، همان كتاب تحفهء حكيم مؤمن و كتابهايى مشابه آن است كه از مشرقزمين براى آنها به ارمغان رفته است .
ما كتابهايى به زبان فرانسوى راجع به خواص گياهان طبى هماكنون در دست داريم كه مؤلفان آنها صريحا به اين مطلب اقرار و اعتراف كردهاند .
علم شيمى جديد متعلق به دانشمندان اروپاست و ما مىتوانيم گفتهها و نوشتههاى آنها را در لابراتوارهاى خودمان مورد آزمايش قرار داده و به صحت
مجموعه آثار دكتر سيد جلال مصطفوى كاشانى ( فارسى ) — صفحة 199
مساهمون: سيد جلال مصطفوى كاشانى
ص١٩٩