* در دايرة المعارف مىنويسد : « تروسو معتقد است كه گوم آمونياك مدر طمث است » . شيخ هم در قانون مىنويسد : « يدرّ الحيض » يعنى : « مدر حيض است » . آليبر مىگويد : علت اينكه گوم آمونياك مدر طمث است اين است كه مثل آنقوزه « 1 » قابليت تحريك فوق العاده زياد رحم را كه باعث وقفه قاعدگى « 2 » مىشود ، از بين مىبرد و اين عمل به واسطهء خاصيت ضدّ تشنجى گوم آمونياك صورت مىگيرد . به اين جهت ، صمغ مزبور بهطور انتخابى روى شبكههاى عصبى كه اعصاب صادره از آنها به اعضا و احشاى داخلى بدن مىرود ، اثر مىكند و به همين جهت است كه بسيارى از دانشمندان اروپا آن را در آسم و هيسترى ( اختناق رحم ) تجويز مىكنند . اطباى قديم ايران نيز آن را در آسم و هسيترى و صرع به كار مىبردند و در مخزن الادويه به اين مطلب اشاره شده استاين بود خلاصه مطالبى كه دانشمندان اروپا در خواص اشق تحقيق و همه را قدما در كتابها ثبت كردهاند . علاوه بر اينها ، اطباى قديم ايران خواص ديگرى نيز براى اين صمغ قايل بودهاند كه در كتب جديد ديده نمىشود و ما بعضى از آنها را از كتاب مخزن الادويه ، اقتباس كردهايم كه با توضيحاتى ذيلا مىنگاريم :
1 . قطور آن در چشم براى معالجه جرب پلك ، جلاى بياض ، شعيره ، قروح ، غائره چشم و دفع ظلمت بصر مفيد است .
2 . با سركه جهت قوبا و با زيت ( روغن زيتون ) جهت كلف و بهق و آثار جلد مفيد است .
3 . اشق را براى معالجه وجع خاصره و مفاصل و عرق النسا تجويز مىكنند و مفيد است .
هامش
( 1 ) .Asa foetida( 2 ) .Amenorrhe