* در دايرة المعارف مىنويسد : شنيدر « 1 » ، صلابت مزمن و تحجر مفصل مچ يك نفر بيمار را كه بر اثر شكستگى استخوان پيدا شده بود ، با ضماد گوم آمونياك بهبود بخشيده است . در قانون مىنويسد : « اذا ضمد بالعسل و الزفت حلل تحجر المفاصل » . يعنى ، « اگر اشق را با عسل و زفت مخلوط كرده و بر مفصل ضماد نمايند تحجر را تحليل مىبرد » .
* در دايرة المعارف مىنويسد : پزشك ديگرى غدد خنازيرى و غير خنازيرى را با ضماد گوم آمونياك درمان كرده است . در قانون چنين مىخوانيم : « يطلى و يضمد به ينفع من الخنازير و الصلابات و السلع » يعنى :
« ماليدن و ضماد كردن آن براى معالجه خنازير و تومورهاى صلب و تومورهاى كيسهاى نافع است » . در مخزن الادويه مىنويسد : خوردن آن براى تحليل صلابت كبد و طحال و ضماد و طلاى « 2 » آن جهت تليين صلابت مفاصل و صلابت انثيين « 3 » و استسقا نافع است . همچنين شيخ در قانون مىنويسد : « اذا شرب منه درخمى نفع من صلابه الطحال و صلابه الكبد و كذالك اذا طلى بخل و ينفع من الاستسقا » يعنى ، « هرگاه يك درهم از آن آشاميده شود براى تحليل صلابت طحال و صلابت كبد نافع و طلاى آن با سركه همين خاصيت را داشته و در استسقا مفيد است » . در كتاب اكسير اعظم تأليف حكيم محمد اعظم خان هندى ، جلد سوم ، صفحه 152 در باب علاج ورم صلب طحال داروهاى خيلى زياد و نسخههاى متعددى ذكر مىكند كه تقريبا در تمام آنها اشق موجود است ، مثلا ، مىنويسد ، نسخهاى كه اثر آن بسيار قوى و عجيب است : اگر انجير سياه 25 عدد در سركه كبر دو شبانهروز خيسانيده در شراب كنند تا مثل
هامش
( 1 ) .Schneider( 2 ) . يعنى ماليدن ( دكتر مصطفى )
( 3 ) . هر دو بيضه