* كوكنار : 8
* در آب : 12 ن ، يك شبانه خيسانيده پس از طبخ ، صاف نموده مصفى را با
* گز خونسار : 1 -
* نبات : 1 -
* شكر سفيد : 1 -
به قوام آورده هر شب وقت خواب يك قاشق چاى [ خورى ] برحسب سن طفل ، كم و زياد نموده بدهند .
و چون از قبيل شربت بنفشه و غيره در داروخانهها ساخته دارند اين دستور فقط بدين سه شربت اختتام پذيرفت .
دستور پنجم در نقوعات
يكى از عناوين مستحسنه قدماء در معالجات ، نقوعات است كه لايق و سزاوارتر است نسبت به حميّات مطلقا ، خصوص در حادّه و امزجه حارّه و صاحبان نزف الدّم ، اخصّ خصوص در مبتلايان به رعاف كه نبايد بخارات مطبوخات حارّه بالفعل را نزديك به بينى آنها برد و نيز ادويهء كريه الرايحه و الطعم .
رجحان نقوع بر مطبوخ
منقوع ، باردش البته ، از ردائت كاهد بعد از آنكه به تجربه معلوم گشته [ است ، زيرا ] لطافت اجزاء ادويه و رخاوت تركيب آنها به حدّيست كه به شستن زائل گردد مانند كاسنى كه به مبالغه در شستن سطح آنها اجزاء بورقيّه « 1 » مفروش بر سطح آنها معدوم و نابود گردد . پس به طريق اولى حرارت شديدهء قويّهء طبخ بخار مىنمايد اجزاء و ماده عامله اينها را . از اينجاست كه بينيم گل بنفشه چهار مثقال از مسحوقش ده مرتبه عمل كرده و ده مثقال از مطبوخش عمل نكند هيچ ،
هامش
( 1 ) . منسوب به بوره يا بورك كه نوعى ملح است .