فورى جلد اسباب خدارت عمومى بدن شود بدين طريق كه تنفّس متوقّف و ضربان قلبى بطئ و درجهء حرارت تنزّل نمايد ليكن اين هنكام ضعف مدّتش قليل و پس از اين تحيّر و توقّف عمل حيات هنكام دويّم در رسد و عمل حياتى بهيجان درامده و با برد مهلك خارجى مقاومت كند تنفّس سريع و قلب سيل دموى را به سمت سطح متأثّر جلد راند لهذا جلد قرمز و حرارت افزوده شود و اين را هنكام هيجان و تاثير كويند هركاه مدّت حمّام به طول انجامد مقاومت قوّت عمليّهء حيات چون با قوّت برودت اب سرد تكافى نكند بدن مغلوب شود و اين را هنكام سيّم نامند كه جلد پريده رنك و متشنّج و چشمها بيحركت و دندانها بهم خورد و برودت به تمام بدن اثر كند و درصورتىكه ارتماس بسيار به طول انجامد ممكن است مرك در رسد
پس براى آنكه استحمام سرد حافظ صحّت و معين سلامتى باشد بايد بهنكام دويّم كه هنكام تاثير است ختم شود و لهذا مدّتش بسيار قصير و از نيم تا دو دقيقه بيش نباشد و اكر چنين شد بهترين وسيله و عالىترين اسباب تقويت بدنست و انسان را قوىتر و ملايمتر و حياتش را محكمتر مىنمايد و از تاثّر بىاعتدالى هوا و اثار خارجه مىرهاند و دو خاصيت دم را شديدتر و قلب را قوىتر و خون را پرمايهتر و ترطيب اعصاب را بهتر مىنمايد پس بايد اين قسم استحمام جزء عادات عامّه و حفظ صحّت اطفال كردد و موجب صحّت
حفظ صحت ( فارسى ) — صفحة 154
مساهمون: ميرزا علي خان ناصر الحكماء
ص١٥٤