شده موجب مفاسد عظيمه هم كرديده است و يكى از ان بيملاحظهكيها گرمى اب حمّام است كه با وجود آنكه هركز نبايد از 30 درجه تجاوز نمايد در اينجا به 40 درجه بلكه 50 درجه مىرسد و حال آنكه در 53 و 54 درجه حرارت اب تحمّلناپذير و مهلك است و تا 50 را اينجانب خود مكرّر با ميزان الحرارة در اينجا امتحان كرده و اندازه كرفته و اين كمال بىاحتياطى مىباشد و ديكر ورود همه قسم مردم در خزينهء ابست و اين بىاحتياطى نيز بر همهكس واضح است كه مايهء بروز و ظهور و سرايت چندين كونه امراض مىشود
چون ذكر حمّام شد بهتر انست كه تمام اقسام آن را از حيثيّت حرارت و برودت ذكر نمائيم و بدانيم كه اقسام ان پنج است بسيار سرد و سرد و خنك و معتدل و كرم
( 1 ) حمّام بسيار سرد حرارت ان كمتر از 12 تا 13 درجه است و اثرش هم درصورتىكه شخص چندان تحريكپذير نباشد تقويت است ليكن كلّية خطر دارد
( 2 ) حمّام سرد حرارتش از 12 تا 18 درجه است و چون كمال تقويت را مىنمايد باعلى درجهء حافظ صحّت و شايسته چنانست كه شرحى از ان داده شود در اين عصر اثر اب سرد در بدن بر همهكس به خوبى معلوم كرديده و داراى سه هنكام مىباشد هنكام اوّل وقتى است كه تازه در اب فرورفته و در ان حين تبريد
حفظ صحت ( فارسى ) — صفحة 153
مساهمون: ميرزا علي خان ناصر الحكماء
ص١٥٣