غذاى مختلف مىخورده باشد و مداومت شى تفه مسقط شهوت و آرنده كسلست بهر آنكه ازينچنين غذا رطوبت مرخيه بيشتر پيدا مىشود و فم معده را مسترخى مىسازد و استرخاى وى بنا بر زوال تكاثف كه علت شهوت طعامست مودّى بفقدان آن مىگردد و مداومت حموضات پيرى و ضعف مىآرد و اعضا را خشك مىسازد وجه حدوث پيرى از وى آنست كه اكثار خموضات مضعف حرارت غريزى و موهن قوىست و هويداست كه اسباب پيرى غير از ضعف حرارت نيست و وجه خشكى اعضا از وى آنست كه بالذات خشكست اعنى در مزاج كل حموضات خشكىست و اعصاب را ضرر كلّى دارد و مداومت حلو مرخى معده و مضعف شهوت و مسخن بدنست و چون از حلو خون و صفرا بيشتر تولد مىكند بدن را نيز گرم مىسازد و شيرينى قليل بعد طعام هاضم غذاست و مداومت و ملازمت مالحات بكثرت بصر را ضرر دارد و بدن را خشك مىكند بهر آنكه مجلى و محلل و قاطع رطوباتست و مداومت و اكثار اغذيه يابسه مسقط قوت و مفسد لون و مجفف طبعست وجه سقوط قوت از وى آنست كه ارضيت در شى يابس غالب مىباشد و بدان سبب روح از وى كمتر متولد مىشود و وجه فساد لون آنست كه خون مستحصله از ان غليظ مىباشد و بدان سبب بر ظاهر بدن نافذ نمىتواند شد بوجه احسن و وجه خشكى طبع از غذاى خشك ظاهرست و مداومت و سم اعنى چرب در احداث كسل و اذهاب شهوت طعام حكم تفه دارد بنا بر توليد رطوبات مرخيه و از دسومت زودتر عفونت در خلط پديد مىآيد اعنى در خلط مستحصله از وى و واجبست كه هرگاه جوع صادق پديد آيد زود طعام بخورند كه تا دير گرسنه ماندن باعث انصباب مواد فاسدست بسوى معده در اكثر و ريزش ماده مفسد بر معده موجب آفات كثيرست و معلوم باد كه معده هرگاه خالى باشد جذب مىكند رطوبات را از بدن و اكثر آنچه منجذب مىشود در معده صفراست و رطوبات مائيه بسبب لطافت زود قبول مىكند انجذاب را و چون مواد مذكور در معده خالى مىآيد كه معده در انحال بسبب خلو ذى اشتعالست پس مواد مذكور
علم الأبدان ( فارسى ) — صفحة 115
مساهمون: واجد على خان
ص١١٥