آن اشتها زائل مىگردد و اگر معده را برحسب خواهش او سراسر پر كنند ظاهرست كه بهنگام باليدگى غذا در معده فضاى معده تنگى خواهد كرد و درين صورت نفخ و تمدد در شكم پديد آيد و تحمل كه بسبب فساد هضم و تخمه واقع شود و واجبست بعد خوردن غذا سكون و استراحت لهذا گفتهاند كه بعد تناول غذا چون زمانى بگذرد خود را دراز كشند كه استراحت و سكون تام در آنست اما بايد كه اول بر شق ايمن شوند بنا بر آنكه قعر معده مائل بدين طرفست و غذا زودتر در قعر معده منحدر مىشود و بعد زمانى بر پهلوى چپ باز گردند و زمانى دراز بر همان پهلو بمانند كه بنا بر مشتمل شدن جگر بر معده اعانت مىدهد هضم را و معلوم باد كه مضّرترين اشيا بنا بر فساد هضم بعد غذا حركات عنيقه است امّا حركت خفيفه اعانت مىكند بر انحدار طعام و هضم آن و بعد غذاى شب زمانى مشى مستحسن دانستهاند تا غذا منحدر شود و قبل انحدار غذا خواب كردن مفسد هضمست و جائز نيست كه در يك وقت غذاهاى مختلف الهضم خورده شود ليكن اگر غذا چرب باشد با آن شورباى تيز خوردن مضائقه نيست زيرا كه اشياى شور و تيز مصلح غذاى چربست و اشياى ترش را مصلح آن شيرينست و معلوم باد كه بعضى چيزهاست كه اهل تجربه جمع كردن آن مضر يافتهاند بدانكه فحل همراه ماست يا پنير خوردن ممنوعست و حصرميه با اسفيدباج و لين با حموضات بهر آنكه خموضت شير را متجبن مىسازد و تجبن در معده محدث فساد سمّىست و لبن با سمك نيز ممنوعست كه محدث امراض مزمنه مىشود چون جذام و برص و قولنج و سويق با ارز نخورند كه نفخ مىآرد و قولنج پيدا مىكند و برنج با سركه نيز محدث سدد و قولنجست و بالاى كلّهء جانوران انگور نخورند كه درد معده پيدا مىكند و انار بالاى هريسه نبايد خورد و كبوتر بچه با پياز و سير و خردل نبايد خورد و گوشت نمك سود با سركه نبايد پخت و شير و عسل و خرپوزه يك وقت نبايد خورد و شير و شراب در پى يكديگر خوردن نقرس پيدا مىكند و بسيار خوردن پياز كلف مىآرد و گوشت دم پخت كه بخارش برنيايد محدث حميات و ديگر آفاتست لهذا نزد اطبّا پلا وزير بريان كه درين زمان رواج دارد سخت مذمومست و كباب بالاى زغال چوب ردى چون خروع و زقوم و مانند آن بغايت نامجمودست و بايد كه آدمى مداومت نكند بر يك طعام بلكه
علم الأبدان ( فارسى ) — صفحة 114
مساهمون: واجد على خان
ص١١٤