كه شير گاو تازه را اندكى گرم كنند و از خرنوب شامى كه نزديك بشيرينى رسيده باشد عصاره برآورده در ان آميزند و بخورند مزاج وى گرم و ترست و گويند معتدل و جهت تلخى دهان و حلق و خشونت سينه و وسواس و ماليخوليا نافع و سوزاك را به سازد و ؟ ؟ ؟ آن حكه و جرب و اخلاط سوداوى را زائل گرداند
نخوداب
منضج بلغم و مبيهى و مقوى ابدان ضعيفه و محلل رياحست و امراض بلغمى و بادى و سوداوى مثل فالج و لقوه و ماليخوليا و غير آن را نافع
ص
آن نخود را شسته در آب بجوشانند و اندكى پياز و نمك داده بروغن زرد بگهار دهند و بپزند هرگاه مهرا شود صاف كرده بزيره مطيب ساخته از آتش فرود آرند و بخورند
نوع ديگر ص
آن نخود كابلى شسته همراه گوشت چوبهء ؟ ؟ ؟ مرغ يا حلوان بجوشانند تا كه نخود پخته شود پس فرود آورده گوشت را از نخود جدا كنند و نخود را در همان آب گوشت باز بپزند كه پارهء جرم آن با آب گوشت بياميزد پس آب را صاف كرده با گوشت در ديگ كنند و تفل نخود را بيندازند و دو سه دام برنج سفيد اضافه كرده چندان بپزند كه گوشت گداخته آب شود و برنج مهرا گردد پس صاف كرده قدرى نمك اندازند و دو ماشه زعفران و دو ماشه دارچينى سائيده انداخته از آتش فرود آرند و نيم گرم بخورند و اگر خواهند بنان خميرى خورند و به همين نهج در امراض صفراوى آب بنوماش سبز به عمل آرند و گفتهاند كه اقل مدت خوردن نخوداب چهار روزست و اكثر آن دوازده روز زياده برين نمىشايد
نيمبرشت
مراد از نيمپختست و صاحب تذكره گفته كه زردى بيضه گرم و ترست و سفيدى سرد و تر و گويند كه مجموعهء آن معتدلست و زردى نيمبرشت به دم الاخوين خوردن زحير را قطع كند و بطباشير و كهربا خوردن خون بازدارد و سحج و كشادگى فوهات عروق شكم را شفا دهد
ص
آن آب را به جوش آورده بيضهء درست در ان اندازند و اسم اللّه صد مرتبه خوانند پس بيضه را از آب برآورده پوست دور كرده زردى از سفيدى جدا كنند و نمك و مصالح مناسب مرض و مزاج بدآن آميخته بخورند ضعف اعضاى رئيسه و زردى رنگ بشره زائل گرداند و خون بيفزايد و اگر بعد از برآوردن از آب در روغن زرد بريان كرده و به فلفل و نمك و دارچينى مطيب ساخته بخورند مىشايد و زردى بيضه بمبرودىمزاج و سفيدى آن به محرورى مزاج موافقست
هريسه
بفتح با و كسر راى مهمله و سكون تحتانى و فتح سين مهمله و هاى موقوفه از اغذيهء معروفهست و بهترين وى آنست كه از گوشت فربه بزغاله و برهء يكساله و مرغ جوان و حبوب گندم و نخود ترتيب دهند و با روغن زرد گاو داغ كرده خورند مبيهىست و افزايندهء منى و مزاج وى گرم و ترست و صاحب كتاب الاغذيه گفته بهتر آنست كه از گندم و دال نخود و گوشت و شير و روغن زرد و مصالح ترتيب دهند