تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خزائن الملوك ( فارسى ) — صفحة 237

مساهمون:

ص٢٣٧
در حرارت و برودت و تر در اول و بعضى سرد و خشك در اول دانسته‌اند و مغرى و ملين صلابات و قاطع نفث الدم سينه است و خواصها دارد و مقدار شربت آن از يك درم تا پنج درم

كچنار

بفتح اول و سكون جيم فارسى و نون مع الالف و راى مهمله درختىست مشهور كه ثمر آن قابض و مقوى معده و دافع اسهال است و مزاج آن سرد و خشك‌ست و پوست درخت آن نافع جوشش دهان‌ست و مزاج آن سرد

كرويا

بضم كاف و راى مهمله و سكون واو و تحتانى مفتوح و الف به فارسى شاه‌زيره نامند و آن تخم نباتى است كه بستانى و برى مىباشد بستانى آن شبيه بزيرهء سفيد و از ان بلندتر و مائل بزردى و با حدت و تلخى و مزاج آن گرم و خشك‌ست در دوم و ملطف و محلل رياح و قابض طبع و مصلح اغذيهء نفاخه و مدر بول و حيض‌ست و خواصها دارد و مقدار شربت آن تا پنج درم و برى آن قروماناست و در رديف قاف گذشت و بدل هر دو زيره و انيسون

كرم‌دانه

بكسر اول و سكون راى مهمله حبىست سياه هر دو طرف آن باريك و بر ان غشاى سفيدرنگ و مغز آن سفيد مزاج آن گرم و خشك‌ست در سوم و مسهل زرداب و بلغم و مخرج ديدان و حمول آن مسخن فرج و معين بر حمل‌ست و خواصها دارد و مقدار شربت آن در مطبوخ تا سه درم

كرنب

بفتحتين و سكون نون و باى موحده به فارسى كلم و بهندى كرم‌كله نامند نباتىست كه بستانى و برى مىباشد مزاج بستانى آن گرم‌ست در اول و خشك در دوم و منضج و ملين و تخم آن در دوم گرم و خشك و مبيهى و قاتل كرم معده و مقدار شربت آن دو مثقال و تخم برى آن شبيه بفلفل سفيد و مزاج آن گرم و خشك‌ست در سوم و بغايت محرك باه و جالى و محلل و ملين طبع و مسهل‌ست و كلم رومى را قنبيط بضم قاف و سكون نون و كسر موحده و تحتانى ساكن و طاى مهمله در آخر مىنامند مزاج وى مركب القوىست و محلل و مبيهى و مدر بول و با رطوبت غليظه و قوت مفتحه است و روى الغذا و مسدد و منجر و مصلح آن مهرا پختن و روغن بادام‌ست

كراث

به ضم اول و تشديد راى مهمله و ثاى مثلثه در آخر به فارسى و هندى گندنا گويند نباتىست معروف و بستانى و برى مىباشد و بستانى آن شبيه به پياز در برگ و گل و تخم و برى آن بسيار شبيه به ثوم و مزاج هر دو گرم‌ست در سوم و خشك در دوم و مفتح و ملطف و منجرست و خواصها دارد و تخم آن گرم و خشك‌ست در آخر دوم و مفتح و محلل و جالى و مقدار شربت آن تا دو مثقال

كرفس

بفتحتين و سكون فا و سين مهمله به فارسى اجمود نامند نباتىست كه بحسب اماكن مختلف اقسام مىباشد و بيخ آن سياه‌رنگ با ريشهاى باريك و تخم آن ريزهء تيره رنگ و تندطعم