تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خزائن الملوك ( فارسى ) — صفحة 240

مساهمون:

ص٢٤٠
شبيه به برگ كاسنى و از ان بزرگ‌تر و كريه الرائحه با زغب نرم و رنگ آن تيره و گل آن زردريزه و تخم آن سياه باريك مىباشد مزاج آن گرم و خشك‌ست در دوم و مفتح و محلل و خواصها دارد

كلس

بكسر اول و سكون لام و سين مهمله به فارسى آهك سفيد و بهندى چونه گويند و آن از سنگ و صدف و خرمهرهء سوخته مىسازند حجرى آب نديدهء آن گرم‌ست در آخر اول و خشك در آخر دوم و مغسول آن مائل باعتدال و قاطع نزف الدم و جهت سوختگى آتش مفيدست

كماذريوس

بفتح اول و دوم و فتح ذال معجمه و سكون راى مهمله و ضم تحتانى و سين مهمله در آخر نبات برىست و در ماهيت وى اختلاف‌ست و بعضى گويند كه گوركهمندىست و آن مذكور خواهد شد مزاج آن گرم و خشك‌ست در دوم و مفتح و مقطع اخلاظ غليظه و ملطف و مسخن و مدر بول و حيض‌ست و خواصها دارد و مقدار شربت آن از دو درم تا سه درم

كمافيطوس

بضم اول و كسر فا و ضم طاى مهمله نبات برىست و در ماهيت آن اختلاف واقع و بعضى گويند كه ككرونده است و آن مذكور شد برگ و شكوفه و تخم آن مستعمل ادويه گفته‌اند و مزاج آن گرم‌ست در اول و خشك در آخر آن و گرم در دوم و خشك در سوم نيز گفته‌اند و مفتح سدد و منقى و جالى اعضاى باطنى و مدر بول و حيض‌ست و مقدار شربت آن از دو درم تا سه درم

كماة

بفتح اول و سكون ميم و فتح همزه و فوقانى در آخر به فارسى سماروغ و بهندى كهنبى نامند بيخىست برى كه بىشاخ و برگ و گل در موسم بر شكال از زمين برمىآيد و بهترين آن سفيد متوسط در بزرگى و كوچكى و املس و خوش‌بوى تازه مىباشد آب او جالى بياض عين‌ست و چون سرمهء سياه را به آب تازهء افشردهء آن پرورده كنند مقوى روح باصره و فزايندهء نور چشم باشد

كمثرى

بضم اول و تشديد ميم مفتوح و سكون ثاى مثلثه و فتح راى مهمله و الف مقصوره به صورت تحتانى به فارسى امرود و بهندى ناشپاتى نامند چند اقسام‌ست و نضيج شيرين شاداب را شاه‌امرود گويند مزاج وى معتدل‌ست مائل بحرارت و در دوم تر و مفرح و مقوى معده و باقوت قابضه و ملينه و جالىست و خواصها دارد و شكوفه آن مفرح و مقوى دل‌ست و قاطع نفث الدم و اسهال و امرود هندى از ناشپاتى خردتر بود و مزاج وى سرد و ترست و باقوت قابضه و مسكن حدت صفراست

كمون

بفتح اول و تشديد ميم مضموم به فارسى و هندى زيره نامند تخم نباتىست و اقسام سياه و سبز و زرد و سفيد مىباشد و بهترين آن بستانى و برى كرمانى بود پس فارسى و مزاج وى گرم ست در دوم و خشك در سوم و مسخن و ملطف و مقطع و محلل و مجفف و قابض‌ست و مقدار شربت آن
خزائن الملوك ( فارسى ) — صفحة 240 | شمس الدين احمد