فائده [ دهم ] در بيان فوائد چندى كه عمده است به جهت حافظين صحت و . . .
در بيان فوائد چندى كه عمده است به جهت حافظين صحت و تذكره است از براى اطبا بر حافظ صحت لازم است با خود داشتن اكثر ادويهء ترياقيه و فادزهريهء مركبه و مفرده مانند ترياق فاروق و مثروديطوس و ترياق اربعه و ثمانيه و ترياق العقارب و ترياق الطين و غيرها و دواء المسك المرّ و جدوار خطائى مجرب و پادزهر معدنى خطائى يا قندهارى « 1 » و يا كرمانى و فادزهر حيوانى بزى « 2 » و گل داغستانى و گل مختوم و مهرهء مار « 3 » و تخم و برگ مخلّصه و نارجيل بحرى و پادزهر قنفذى كه اين هر دو از ادويهجات جديدهاند . به سبب آنكه هرگاه خداى ناكرده از حيّات لذّاعه و يا عقارب و امثال اينها آسيبى برسانند اين ادويهجات حاضر باشد كه حالت منتظره به جهت طبيب و مريض نباشد و يا از ادويه سميّه به كسى بدهند و محتاج به اين تراكيب از مركبه و مفرده بشوند بدون معطلى موجود باشد ؛ زيرا كه اين قسم سانحات كه از خارج به بدن وارد مىشود هرگاه بخواهند ادويهء مركبه را ترتيب بدهند ممكن نمىشود « 4 » و در صورت امكان ، هنوز مزاج نگرفته كه بتوان استعمال نمود و تحصيل ادويه مفرده هم در صورتى كه مفيد و مغنى باشد اگر طولى بكشد تا مهيا شدن آن ، مرض مهلت نمىدهد و لهذا بر سايسان مدن از بابت رعايت صلاح خلق و تعمير نفوس لازم است از دولت اين قسم دواها را ترتيب داده و نگه دارند . كسانى كه به جهت آنها به واسطهء عدم بضاعت ممكن نمىشود عند الضروره از دواخانه دولت بخرند و اطبا هم تجويز نمايند و بدينوسيله جمعى از نفوس از هلاكت مستخلص خواهند شد .
هامش
( 1 ) . الف : قندهازى ؛ ب و مخزن الادويه : قندهارى
( 2 ) . منظور حجر التيس است كه بهترين پادزهر حيوانى است : مخزن الادويه
( 3 ) . الف : مازو
( 4 ) . ب : نيست