بطّيخ : به فارسى خربزه نامند . او را انواع مىباشد و بهترين آن لطيف و نازك و شيرين و آبدار و معطر آن است . طبيعت آن در حرارت معتدل و در دوم ، تر و شيرين آن در اواسط درجه دوم ، گرم و گرمك آن در گرمى و ترى معتدل . و خواص آن جالى و مقطع و ملطّف و سريع النفوذ و مرطّب دماغ و بدن و مسمّن آن ، مفتّح سدد و جهت استسقاء و يرقان نافع خصوصا گرمك آن ، و مدر شير و عرق و بول و در مزاج دموى و صفراوى و خصوص در بلدان حاره بسيار مضر و بايد كه بر گرسنگى و ناشتا نخورند خصوص شيرين او را و ديگر آنكه بالاى غذا نخورند و بر بالاى او « 1 » آب نخورند و بهترين اوقات خوردن آن بين الغذائين است .
بطّيخ زقّى : به فارسى هندوانه نامند و او را انواع مىباشد . بهترين آن رسيده و شيرين و شاداب و شكنندهء بىريشهء آن است ، خواه رنگ آن زرد و عسلى و نباتى و خواه سرخ . طبيعت آن در اول دوم ، سرد و در آخر آن ، تر . خواص آن مسكن حدّت صفرا و خون و تشنگى و مدر بول و مولّد خون رقيق و بلغم شيرين و مرطّب بدن و به جهت حميات محرقه « 2 » و غب خالص . و نافع است « 3 » آشاميدن آن با سكنجبين جهت يرقان و مواد صفراويه محترقه و با شيرخشت جهت تبهاى حاره و دفع خلط ردى . و بهترين اوقات تناول آن ما بين دو طعام و طعام اول انحدار يافته باشد ، و بالاى طعام مفسد هضم و ناشتا خوردن مضر ، خصوص كه هوا گرم و عطش بسيار غالب باشد . در مبرود المزاج مضعف باه و مورث درد مفاصل .
قثد و قثّا : به فارسى اسم خيار است . هر دو قسم آن سرد و تر در دوم . خوردن آن « 4 » جهت تسكين حرارت صفرا و خون و التهاب احشاء و دفع تشنگى و مدر بول و دافع
هامش
( 1 ) . الف : آن
( 2 ) . الف : محترقه
( 3 ) . الف : - نافع است
( 4 ) . ب : - خوردن آن