فصل پنجم در حفظ صحت دل
ببايد دانست كه دل اشرف اعضاء و « 1 » رئيس مطلق و منبع حيات و معدن روح حيوانى است و مدار بدن منوط به وجود صحت قلب است پس بر حافظ صحت واجب « 2 » است كه در محافظت دل « 3 » سعى بليغ نموده در دفع هم و غم و افعالى كه منافى و مكروه خاطر باشد ، اجتناب كرده فرح معتدل و مجالست با ظريفان نيكوگفتار را شيوه خود سازد . و « 4 » از صحبت جهال و قبيحة المنظر و اراذل الناس احتراز كند و مداومت بر اغذيه [ اى ] كه مولّد دم لطيف باشد مثل گوشت گوسفند يكساله و كبك و درّاج و تيهو و خروسبچه و زرده تخممرغ نيمبرشت نمايد و از مفرّحات ياقوتى معتدل و شربت ابريشم و معجون طرب المجالس معتدل يا عرق بيدمشك و گلاب ، موافق حال و مزاج ميل نمايند و از مداومت اغذيهء غليظه مثل گوشت گاو و بز و ساير حيوانات برّى اجتناب نمايند و استشمام رياحين و شكوفههاى بارد ، در مزاج حار و حار ، در مزاج بارد ؛ زيرا كه استشمام اشياء عطره مقوى قلب و منشط است .
هامش
( 1 ) . ب : - و
( 2 ) . ب : لازم
( 3 ) . ب : قلب
( 4 ) . ب : - و