فصل چهارم در حفظ صحت دندان
بدانكه كسى كه اراده حفظ صحت « 1 » دندان داشته باشد بايد كه رعايت هشت چيز كند :
اول : آنكه اجتناب از فساد آب و طعام در معده نمايد ؛ چه هرگاه آب و طعام در معده فاسد شوند از آنها بخارهاى فاسد به دندانها صعود مىنمايد و ضرر مىرساند .
دوم : آنكه احتراز از قى كردن بسيار نمايد خصوص كه آنچه به قى دفع مىشود ترش باشد .
سوم : آنكه از چيزها [ ئى ] كه خائيدن آنها دشوار باشد احتراز نمايند خصوص كه شيرين باشد مثل حلواى مصرى و آبنبات و انجير خشك .
چهارم : آنكه اجتناب از چيزهائى كه موجب كندى دندان است نمايد مثل ترشىها و ميوههاى خام ترش و همچنين از چيزهاى بسيار گرم بعد از چيزهاى بسيار سرد و از چيزهاى بسيار سرد خصوص بعد از چيزهاى بسيار گرم و هرچه بالخاصيه به دندان مضر است و گندناى تر و خام ؛ چه پخته او خصوص با گوشت ضرر نمىرساند .
پنجم : اجتناب از شكستن چيزهاى سخت به دندان مثل فندق و بادام و پسته .
ششم : آنكه اكثر اوقات چرك و لزوجات دندان را پاك كند .
هفتم : استعمال مسواك است به اعتدال تا ضرر به دندان و حوالى آن نرسيده « 2 » موجب بردن آب او شود و زوال « 3 » گوشت آن . امّا مسواك به اعتدال دندان را جلا مىدهد و تقويت دندان و گوشتهاى بن آن مىنمايد و بوى دهان را نيكو مىگرداند و بهترين چوبها به جهت مسواك آن است كه در او با وجود تلخى ، قبضى باشد مثل
هامش
( 1 ) . الف : - صحت
( 2 ) . ب : نرسد
( 3 ) . الف : زال