تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح و نگارش نو و روان از تسهيل العلاج و رساله حافظ الصحة ( فارسى ) — صفحة 328

مساهمون:

ص٣٢٨
با عسل مصفى سرشته جوارش سازند .

جوارش خرنوب :

همان سفوف خرنوب است كه در فصل پنجم از باب اول از بخشى چهارم ذكر شد .

جوارش خوزى :

سى درم هستهء كشمش كه از سركه درآورده باشند را بريان كرده و پودر نرم كرده و شصت درم حبّ الآس و ده درم از هريك از خرنوب نبطى ، گلنار و كزمازو و پنج درم از هريك از نانخواه ، مصطكى ، سعد و سنبل با قدرى قند يا عسل كه ادويه با آن به يكديگر مخلوط شوند . و قدر مصرف آن از سه تا چهار درم است .

جوارش سفرجلى ممسك :

يك عدد به بزرگ و زمخت را از پوست و تخم پاك كنند و بكوبند و عصارهء آن را به وزن دو قسط رومى و هم وزن آن عسل و يك قسط و نيم سركه باهم به آتش نرم پخته و كف آن را گرفته و سه اوقيه زنجبيل و دو اوقيه فلفل سفيد كوفته در آن آميخته و به قوام آورند به نوعى كه چون لعوق باشد .

حبّ الشفا :

تخم جوز ماثل ، دوازده درم ؛ ريوند چينى ، هشت درم ؛ زنجبيل و صمغ عربى ، هريك چهار درم ، كه صمغ را در آب حل كنند و ادويهء ديگر را كوفته و بيخته و با آن بسرشند و به قدر نخودى حبّ كنند .

حبّ ايارج :

ايارج فيقرا ، تربد سفيد ، از هريك پنج درهم ؛ هليلهء زرد و كابلى بىهسته و انيسون ، از هريك سه درهم ؛ نمك هندى ، يك درهم و نيم ، همه را مخلوط كرده و كوفته و بيخته و با آب كرفس مخلوط كرده و حبّ مىسازنند و در سايه خشك مىكنند . و قدر مصرف آن ، سه درهم با آب گرم است .

حب سرفه :

مغز بادام شيرين ، تخم كتان بريان ، كتيرا ، صمغ صنوبر الكبار صمغ عربى ، انيسون ، ريشه شيرين‌بيان ، رب السوس ، فانيد ، شكر ، بالسويه با اندك عسل و آب رازيانه بسرشند و حبوب سازند و در زير زبان نگاهدارند و اگر مفرطح سازند بهتر است .

حب لاجورد :

لاجورد مغسول ، مصطكى ، روى ، پوست هليله كابلى ، صبر سقوطرى ، غاريقون سفيد ، تربد سفيد محكوك ، پوست هليله زرد ، سنامكى ، افتيمون ، گل بنفشه ؛ از هر يك دو مثقال ؛ گل سرخ ، عود قمارى خام ، كتيرا ، از هريك نيم مثقال ؛ بسفايج فستقى ، اسطوخدوس ، از هر يك يك مثقال ، همه را كوفته و بيخته به آب سيب شيرين سرشته حب