تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح و نگارش نو و روان از تسهيل العلاج و رساله حافظ الصحة ( فارسى ) — صفحة 331

مساهمون:

ص٣٣١
و قردمانا ، هريك پنج درم ، ادويه را نيم كوب كرده و در سركهء عنصل و يك چارك عسل صاف خيسانيده و يك هفته در آفتاب نهاده و بعد باهم مخلوط كرده و قبل از غذا سى درم مصرف كنند .

سكنجبين منعنع :

سكنجبين ساده را نامند هرگاه در حين پختن قدرى نعناع در آن بيفكنند .

شربت اصول :

پوست بيخ رازيانه ، پوست بيخ كاسنى ، پوست بيخ كرفس ، بيخ اذخر ، انيسون ، تخم كرفس ، سنبل الطيب و تخم كشوث ، هريك يك درم ؛ مصطكى و فوه ، هر يك مثقالى ؛ مويز منقى ، پانزده درم ؛ همه را نيم‌كوب كرده و در چهار صد درم آب شيرين با آتش نرم بپزند تا يك چهارم آن بماند و آن را صاف كرده و به قدر پنجاه درم با ده درم شكر سفيد و دو درم روغن بادام مصرف كنند .

شربت دينار :

تخم كاسنى نيم كوفته ، بيست مثقال ؛ پوست بيخ كاسنى ، سى درم ؛ گل سرخ پاك‌كردهء از كاسبرگ و تخم ، پانزده درم ؛ تخم كشوث ، پنج درم ؛ ريوند چينى ، چهار مثقال كه ريوند را نيم‌كوب كرده و همهء ادويه را در خريطه‌يى كرده و همراه ديگر ادويه شب تا صبح در آب بخيسانند و صبح با آتش نرم بجوشانند و بعدا آن را صاف كرده و دو رطل قند سفيد به آن افزوده و به قوام آورند . و اگر يك مثقال ريوند را پودر كرده و در آن افزوده ، قوىتر مىشود . ميزان شرب اين شربت ، ده درم تا ده مثقال است .

شياف ماميثا :

سرمه ، توتياى كرمانى ، نحاس محرق و سفيداب قلعى ، هر يك يك جزء ، اقاقيا ، نصف جزء ؛ كتيرا ، افيون و نشاسته ، هريك ربع جزء داخل نموده و استعمال نمايند .

صابون :

از اختراعات هرمس - از اطباى دوران قديم يونان - است . و طريق ساخت آن چنين است كه قدرى قلى - هر ميزان كه بخواهيم - را با نصف آن آهك با هم پودر كرده مىسايند و در ظرفى يا حوضى كرده و با پنج برابر مجموع آن‌ها آب تا دو ساعت بر هم مىزنند و بعد از ته‌نشين شدن ، آب صافى آن را به ظرف ديگر ريخته و باز آب تازه ريخته و برهم مىزنند تا تندى در جرم او نماند . حالا به قدر ده برابر آب اول روغن زيتون در آن ريخته و بر آتش نهاده و آب آخر را كم‌كم بر آن مىريزند و همينطور تا به آب اول برسد و آب‌ها همگى بخار شوند و مواد آن‌ها در روغن بماند و روغن ، مانند خمير درآيد . حالا آن را خشك