تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح و نگارش نو و روان از تسهيل العلاج و رساله حافظ الصحة ( فارسى ) — صفحة 274

مساهمون:

ص٢٧٤
را بريزند و به همين قسم رفتار نمايند تا سه آب ، معمول شود . در صورت ازدياد حرارت و بودن مغص و درد و سوزش در امعاء ، عوض روغن كرچك ، فلوس خالص و عوض تدارك اجزاى حارّه در اماله ، لعاب اسفرزه و آب برگ چغندر و آب كاسنى تر ، از هريك پياله‌اى ، داخل اماله نمايند . اضافهء ماء الشّعير هم نافع است . در عرض روز و شب ، از شرب مبرّدات و اشربه مسكنّه قى و حابسه اسهال ؛ مثل شربت به‌ليمو و شربت سماق و شربت انار و زرشك و جويدن به و سيب ؛ خصوصا ترش از آنها و انارين كه با هسته جويده شود و امثال آنها معده را خالى نگذارند كه فم معده را محفوظ از انصباب خلط نمايد . هرگاه احتباس بول رو داد شود - و غالبا در اين مرض اتّفاق مىافتد - ، در اين صورت ، اگر دردى در ناف يا پشت ظهار و صلابتى يا ورمى هم باشد كه دليل ورم مثانه و يا اجتماع بول است ، لازم است كه اهتمام در رفع آن به اضمده متّخذه از پخته گل خطمى ممزوج با شوره و رنگ و ماست و امثال آنها نمايد و از باسليق فصد كند ؛ خاصه اينكه استنباط ورمى در مثانه و نواحى آن نمايد و در آب گرم مطبوخ با به زور مدرّه تا كمر بنشيند و يا در آن آب ، شير تازه دوشيده داخل كرده باشند و يا شير تنها يا به اضافه آب طبيخ پودنه و مشكطرامشيع يا مخلصه و امثال آنها . اگر با آن تدابير ، تفتيح بول نشود مىبايد با آب‌دزدك بول را بيرون آورد و علاج ورم را به اضمده مليّنه محلّله نمود و اگر استعداد انفجار بهم رساند ، اعانت بر انفجارش به الصاق اوراق كلم‌پيچ و پخته بزرك و تخم مرو و شنبليله و امثال آنها نمود كه احتباس بول ، انفتاح پذيرد . خلاصه ، اعمال مذكوره را هر روزه تا رفع مرض شود ، معمول دارد . براى رفع واهمه و تقويت بنيه ؛ بلكه تسكين قى و اعانت بر ادرار بول ، شرب شراب و عرق‌هاى تند يا روم ممزوج به عرقهاى مناسب را اطبّاء تجويز نموده‌اند و مكرّر تجربه شده كه بر افعال مذكوره ، تأثير آنها اسرع از هر دوائى مىباشد . در اين مختصر ، علاج متداوله حميّات كثيرة الوقوع و قليلة الحدوث را به قدر احتياج معالج و كسى كه اندك سواد فارسى خواندن داشته باشد و در عمل اضطرابى بهم نرساند . ذكر نمود كه بدون حضور اطبّاء تواند از عهده علاج برآيد و باعث استرداد صحت زايله شود .

[ اورام و بثور كثيرة الحدوث ]

اكنون به ذكر مختصرى از علاجات اورام و بثور كثيرة الحدوث اقدام نمود :
شرح و نگارش نو و روان از تسهيل العلاج و رساله حافظ الصحة ( فارسى ) — صفحة 274 | مؤسسه احياء طب طبيعى / ميرزا حاجى بابا محمد تقى شيرازى