نموده ، دو سه پارچه كتان را مكرر در اين اطليه خيسانيده بر سينهاش اندازند و ممانعت از خشك شدن كتانها و اطليه نمايند .
كم اتفاق مىشود در اين حميّات ، فصد لازم شود ولى حجامت ساق ، گاهى ضرور مىشود ؛ خاصه اوقاتى كه آثار توجه ماده به اعالى بدن و دماغ ظاهر شود ؛ خواه در تزيّد و خواه در وقت منتهى در روزهاى افراد ؛ مثل هفتم و نهم از ايّام مرض و روز يازدهم كه منذر به چهاردهم است . براى حجامت و ارسال علقه بر ساق ، سمت وحشى پا يا سمت انسى يا مابض ركبه از پاى راست ، مناسب است . و در صورتى كه اكتفاء نشود ، تجديد نمايند عمل را از پاى چپ يك روز يا دو روز ديگر يا بيشتر برحسب تقاضاى حالت و اشتداد اعراض هائله كه در ميان ، اماله و تنقيهها و تطفيههاى بالغه شده باشد . بقيهء تدابير بعد از قطع تب و اطمينان كلّى از انقضاى مرض همان تدابير ناقهين بعد از مطبقه است و همچنين است معالجهء غب داير ؛ بلكه بسيار آسانتر است ؛ زيرا كه نوبه خاصّه آن اقلش چهار و اكثرش دوازده ساعت بيشتر نيست و زمان فترتش سى و شش ساعت و چهل و چهار ساعت است و در كمال فراغت و سهولت ، اهتمام در قلع مادهاش ممكن است .
روز اول ابتدايش به بروز تكسّر و قشعريره است با لرز و بعد از آن ، تب عارض مىشود و صداع و ازدياد عطش ، مىشود باشد . و بسيار مىشود كه در روز اول نباشد و اگر فم معده ممتلى باشد ؛ يعنى بعد از نهار يا شام ، بلافاصله يا فاصله اندكى بروز تكسّر و غيره بشود و تهوّع پديدار مىگردد .
انسب ، قى نمودن است تا آن مأكول ، با صفراى حاضرهء فم معده مندفع شود و به قدر امكان ، اعانت بر قى و اخراج فضول ، لازم است . روز دوّم ، صبح ، خاكشى و آب نباتى گرم بياشامند و دو سه آب اماله از آب طبيخ جو نيم كوفته و لعاب اسفرزه و خطمى و شكر سرخ و خاكشى و نمك و روغن بادام يا روغن كره بريزند و غذاى روز را به شورباى اسفناج و گشنيز و قليل نعناعى جوجه يا گوشتدار ، اكتفا نمايند :
روز سوّم كه مظنّه بروز نوبه مىباشد ، صبح ، همان خاكشى را با عرق كاسنى و نبات ، دو پياله بياشامند و باوجود عطش ، دو سه پياله از عرق كاسنى - و اگر خراشى در سينه و يا سرفه باشد ، عرق نيلوفر - عوض آب سرد بياشامند و اگر نوبه روز اول ، قبل از ظهر بروز نموده باشد تا بعد از ظهر غذائى مصروف ندارند و اگر بعد از ظهر يا عصر بوده است ، بعد از صرف عرقها و تسكين تشنگى ، شورباى قليلى بخورد و خود را از حركات عنيفه و
شرح و نگارش نو و روان از تسهيل العلاج و رساله حافظ الصحة ( فارسى ) — صفحة 254
مساهمون: مؤسسه احياء طب طبيعى
ص٢٥٤