فصل ششم : تدبير حركت و سكون نفسانى
از جهت حركات نفسانيه ،
مىبايد نفس را معطل ندارد و همواره در فكر انتظام امر معاش و معاد دارد ؛ گاهى به امور فرحانگيز اقدام كند و گاهى به حزنهاى ممدوحه مانند تذكر مصائب خامس آل عبا و آباء و ابناء آن بزرگوار « عليه و على آبائه و ابنائه و المستشهدين معه آلاف التحية و الثناء » محزون و گريان شود ، يا از خوف يا شوق خداوند عزيز و رحمان بگريد كه گذشته از ثوابهاى عظيم موعود ، دافع رطوبات دماغى است و ذهن و مشاعر را تيز مىكند . غضبناكى به اعتدال هم گاهى موجب پاكى دل از فضول رطوبى و رافع ترس و بخل است .
سكون نفسانى
هم بعد از بروز خستگى در دماغ ، جهت استراحت ارواح و قوا لازم است و گرنه بسا شده است كه از كثرت فكر ، وسواس و ماليخوليا عارض شده است .
باب دوم : استعمال ادويهء لازمه جهت حفظ صحت
برخى از ادويه هستند كه معين بر طبيعت هستند و استعمال اينها بر حسب قواعد و قوانين مذكوره در كتب ، ياريگر طالب حفظ صحت مىباشند ؛ مثلا رطوبات مرخيه ، موجب استرخا مىباشند و لهذا از ادويهء محللهء رطوبات مرخيه جهت صيانت تن از عوارض استرخائى استفاده مىكنيم و يا از ادويهاى كه معين هضم هستند و يا نفوذدهندهء غذا به سوى كبد هستند يا مقوى جوهر اعضاء هستند يا ملطف خون هستند كه به سرعت به روح حيوانى استحاله گردد و هكذا ساير ادويهء مفيده جهت حفظ صحت مىتوان بهره برد ؛ خصوصا بعد از سن وقوف در سن كهولت و شيخوخت .
اين داروها ، مانند دارچينى ، زنيان ، پونه ، مغز هل ، قهوهء خشك و پخته ، چاى ، آملهء پرورده ، زنجبيل مربىّ و غير مربى ، طباشير ، مرواريد ، مشك ، عنبر ، جدوار ، ترياك و . . . مىباشند كه از طرق متعدد چون سفوف ، جوارش معجون ، طبيخ ، مشروب و لعوق و در غذاهاى صرفه يا همراه اغذيهء دوائيه صرف مىشوند .