تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح و نگارش نو و روان از تسهيل العلاج و رساله حافظ الصحة ( فارسى ) — صفحة 195

مساهمون:

ص١٩٥
مخفى نماند كه اگر عرق اين ادويه را مانند تقطير گلاب بگيرند و در افشره‌ها داخل كرده و يا روح آن ادويه را بعد از تدبير بگيرند و يا روغن آنها را كه جوهر اخير آنهاست بگيرند ، سريع‌تر و قوىتر در تأثير خواهد بود .

باب سوّم : اشتغال به ساير امور مقويهء قوا و سازندهء اعضا

اين امور ، عبارتند از : رياضت ( ورزش ) ، دلك ( مالش ) ، روغن‌مالى ، استحمام و تفريح كه هريك از جهتى تقويت قوتهاى بدنى و اعانت بر طبيعت مىنمايد :

رياضت ( ورزش ) :

ورزش‌هاى معتدله ، به واسطهء تحليل فضول و احداث حرارت معينه بر حرارت غريزيه ، طبيعت را اعانت مىكنند تا افعالش را به خوبى صورت دهد .

دلك ( مالش ) :

مالش ، با اعانت بر فعل حرارت غريزيه ، تحليل برندهء رطوبات زير پوست و عصبهاى قريبه از پوست است و اين تحليل ، باعث مىشود كه فضول بعيد از موضع ماليده شده متوجه آنجا شوند و اين امر ، باعث تحليل تدريجى تمام فضول مستعدهء بدن مىشود .

تدهين ( روغن‌مالى ) :

روغن‌مالى ، اگر با روغن‌هاى حارهء محلّله باشد ، يا تحليل فضول مىكند و يا تبديل مزاج مىكند كه در صورت دوم ، ترطيب و رفع خشكى اعضا و خستگىها را مىكند . امّا اگر روغن‌مالى با روغن‌هاى باردهء مرطّبه يا مبدّلهء مزاج باشد ، در اين صورت ديگر تحليلى رخ نمىدهد بلكه عضو را از سوء مزاج مىرهاند كه به نحو سزاوار ، فعل طبيعت را بپذيرد و افعال خود عضو هم بدون ضعف يا تشويشى صادر شود .

استحمام :

حمام رفتن به اعتدال ، به واسطهء تحليل فضولات قابل تحليل و نيز تنظيف چرك‌هاى ظاهر بدن و ترطيب اعضا و رفع خشونت ظاهر و توسيع منافذ ، معين بر تقويت قوت‌هاى بدنى و تغذيهء بهتر اندامهاست .

تفريح :

سرور و نشاط ، باعث انبساط روح حيوانى است و چون روح حيوانى حامل قوتهاى بدنى است ، در نتيجه به واسطهء انبساط محل ، قواى بدنى هم قوت گرفته و افعال لازمهء متعلقه را به بهترين وجه انجام مىدهد .