تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح و نگارش نو و روان از تسهيل العلاج و رساله حافظ الصحة ( فارسى ) — صفحة 181

مساهمون:

ص١٨١
يك نيشتر وسيع نمايند و سم را با محجمه بمكند و بعد از آنها گل حر را با سركه خمير كرده بر موضع نيش او بمالند و « جل وزغه » را با سركه و خبازىتر و علف خرفه و آب گشنيز تر و تاجريزى ضماد نمايند و پارچهء كرباسى را با آب يخ‌تر كرده و مكرر بر روى اضمده بگذارند و شيافى از يخ را حمول نمايند و از ربوب قابضه ، مثل ربّ ريباس و ربّ انار و شربت زرشك با لعاب اسفرزه و سكنجبين و مغز خيار و كاهو و امثال آن از مبردات بياشامند .

تبصره :

اين زنبورهاى بزرگ و خطرناك اگر بر روى موشى بنشيند و بعد كسى را بگزند ، در همان روز او را هلاك مىكنند . امّا زنبورهاى كوچك كه زنبور عسل هم از اينهاست و نيش آنها در محل گزيدگى جا مىماند ، و نيز نمل الطيار - مورچهء پرنده - هم همگى مثل زنبورهاى بزرگ ، و بلكه به خاطر قلت سميت آنها ، به شكلى خفيف‌تر ، درمان مىشوند .

گزيدگى سوسمار

اين هم دندانش در محل گزيدگى مىماند و درد مىكند تا برآيد .

علاج :

بايد ضمادى از خاكستر خمير كرده با روغن بر آنجا گذارند تا دندانهاى او برآيد ؛ يا با ابريشم يا منقاش و اگر نشد با شكافتن او را درآورند و سپس محجمه را در آنجا چسبانيده و به كمك نطول آب داغ و سبوس گندم آنجا را بمكند . خوردن ترياق مخصوص رتيلا و نيز كاسنى صحرائى هم نافع هستند .

گزيدگى سام ابرص

نوعى وزغهء كوچك است كه نقطه‌هاى سياهى در اطراف پوستش هست . دندان اين گزنده كج است و لذا در موضع گزيدگى جا مىماند و در نتيجه تب مطبقه مىآورد و غالبا اضطرابى چون مار گزيده - از شدت درد - دارد و موضع دندانش سبزرنگ مىشود و چركى خونابه‌دار از آن سيلان مىكند .