مادهء مرض گردد . « 1 » اينجاست كه به يقين ، اين بثورات هم اصلاح مىپذيرند ؛ خصوصا اگر مراهم و اطليه و اضمدهء سريع الاصلاح ، معين بر اعمال باشند .
اگر در موردى نياز به عمل جرّاحى باشد ، بايد ملتفت بود كه چنين كارى يك فن است كه نياز به تمرين و تجربه و ملاحظهء دست اساتيد دارد و غير از اهل خبره ، كسى نمىتواند به بريدن و شكافتن و برداشتن گوشت زايد و دوخت جراحات دست بزند .
خاتمه : در تدابير سموم خوراكى و گزيدگىها
اين قسم پايانى ، از مباحث مربوط به مسموميتهاى حاصل از خوردن اغذيه و اشربهء سمّيّه و يا گزيدن حيوانات و حشرات سخن مىگويد كه خود محتوى چند فصل است :
فصل اول : پيشگيرى از مسموميتهاى خوراكى
انسان بايد همواره ملتفت باشد كه در شدت جوع و عطش ، اقدام به خوردن و آشاميدن چيزهائى كه بوهاى تند و تيز يا مشمئزكننده يا ناآشنا دارند ننمايد ؛ خصوصا قهوههاى سوختهء خيلى تلخى - كه معروف به عزبى هستند - و يا جوهريات مسكره و غير مسكره و حلويات چرب كه ادويهء تند دارند .
همچنين بايد در جاهائى كه مواضع خطر دارد - كه او را عمدا مسموم كنند - نرود و اگر ناچار از رفتن باشد ، پيش از خوردن اغذيه و آشاميدن اشربهء
هامش
( 1 ) . اگر فصد و تنقيه باعث برگردانيدن مواد از سطح بدن به عمق بدن شوند ، معلوم است كه عمل بسيار غلطى مىباشد ؛ زيرا از جهتى انتقال فضول را از اعضاى خسيسه - پوست - به اعضاى شريفه در عمق بدن است و از طرف ديگر ، معارضه با افعال طبيعت است ؛ چون طبيعت آنها را به خارج دفع كرده و ما به داخل مىفرستيم ؛ امّا مطمئن هستيم كه فصد ، چنين اثر سوئى را در اينجا ندارد ؛ . . . به همان ادلهاى كه در متن ذكر شد .