از نرسيدن مادهء جديد به موضع بيمارى حاصل شود - استفاده كرد و در اين ضمن ، اطليهء رادعه و ملينه و مسكنهء اوجاع را به قدر لازم به كار برند تا بعد از امن از ريختن مواد ، اقدام بر انضاج اورام با منضجات لازمه نمايد و تدريجا از قوىّ الانضاج به اقوى انضاجا رسانند . در اينجا اگر ورم خودش منفجر نشد ، از ادويهء مفجّره استفاده كنند و اگر باز هم سرباز نكرد ، بعد از نضج كامل ، نيشترى عميق بر دوبيله بزنند « 1 » و حتى المقدور آن را در قسمت زير ورم بزنند تا چركها راحتتر خارج شوند .
بعد از انفجار ، و اخراج چركها ، بايد فتيلهيى را با مرهم بيالايند و در سوراخ ورم بگذارند و قدرى از منضجهائى كه به كار مىبرد را اكنون هم به كرباسى كشيده و بر روى آن بگذارند ؛ خصوصا اگر سفتىاى در زير و اطراف ورم باشد و انضاج آن لازم باشد . و در شبانهروزى دو يا سه مرتبه فتيله را بيرون آورده و چركها را درآورند تا همهء چركها خارج شود و گوشت صحيح برويد و ديگر فتيله نپذيرد .
اگر زخمى در اطراف موضع انفجار باشد ، كار را مشكلتر مىكند و اصلاح آن بدون حضور جراح ماهرى مشكل است ؛ امّا بهعنوان اشارهاى اجمالى بايد گفت كه هرگاه زخمى بر دور موضع انفجار باشد ، مرهم را بر پارچهيى بمالند و بر آن زخم بنهند و اگر زخم از قبيل نملهء ساعيه يا آكله باشد ، محتاج به داغ نمودن اطراف آن است تا از سعى و تعدى فساد منع كند ؛ زير آتش ، به سبب
هامش
( 1 ) . اطبا تاكيد دارند كه در زدن نيشتر ، بايد رعايت الياف اعصاب و اوتار را بكنند ؛ امّا اين دقتها جز بر افراد ماهر در تشريح ، بر اكثر اين فصّادها و بطّاطها مخفى است ؛ لذا اعتقاد حقير اين است كه اين تاكيد ، مشكل نمودن بىجهت امر است ؛ زيرا بعد از نضج ورم ، نرمى كاملى در پوست و مادهء زير آن به هم مىرسد كه از عضلات هم نرمتر است و حال آنكه الياف عصب و اوتار ، در كمال سفتى هستند . و از طرف ديگر سر نيشترها هم در كمال تيزى و باريكى است و لذا ممكن نيست كه سفتى را به جاى نرم قطع كند و يا يكدست همه را پاره كند .