تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح و نگارش نو و روان از تسهيل العلاج و رساله حافظ الصحة ( فارسى ) — صفحة 161

مساهمون:

ص١٦١
كه مورچه در جاى ثابتى نمىماند و به زودى جابجا مىشود و لهذا آن را « نمله » ناميده‌اند . امّا فلغمونى ، ورم كبيرى است بدون بثور و با سرخى تيره و سفتى و ماده‌اش از خون غليظ حادّ حارّ است . يك وجه اشتراكى كه اين اورام دارند اين است كه مادهء همهء آنها در عمق است و همگى با سوزش و التهاب در ظاهر و باطن عضو همراه است .

علاج :

چند كار را بايد به جهت معالجهء اين اورام انجام داد : اوّل : تنقيهء بدن به فصد مكرر ؛ خصوصا در فلغمونى و بعد در جمره ؛ اما در نمله ، كمتر فصد لازم است . دوّم : اسهال صفراء ؛ خصوصا در نمله . سوّم : مبالغه در تبريد . چهارم : استعمال اطليه و ضمادات لازمه ؛ كه در ابتدا ، رادعاتى مانند « شياف ماميثا » ، فوفل ، صندل و آب عنب الثعلب و در تزيّد ، مرّخيات و اندكى محلّلات - كه در حمره ذكر شدند - را در دور موضع ورم و بثور بمالند . همچنين لازم است كه به جهت خشكانيدن رطوبات قروح ، طحلب - كه عامه ، جل وزغ مىنامند - را بعد از افشردن و اخراج آبش بر موضع ورم بنهند ؛ خصوصا بر نملهء متقرحه . و لهذا بر متقرحهء متأكلهء ساعيه ، اشياء باردهء يابسه ، مثل ماميثا و حضض و اقاقيا با آب كاسنى بايد بمالند و اين قرص را تهيه كرده و استفاده كنند : كندر و مازوى سبز ، از هريك پنج مثقال ؛ قلقديس ، يك مثقال ؛ مرّمكّى صاف ، شبّ يمانى و پوست انار ، از هريك سه مثقال ؛ زراوند مدحرج ، هشت مثقال ، همه را كوفته و بيخته و با سركه خمير كرده و قرص بسازند .

نكتهء مهم : پيشگيرى از انجاميدن فلغمونى به غانغرايا و سقاقلوس و درمان آنها در صورت ابتلا :

در ورم فلغمونى ، بسا اتفاق مىافتد كه مادّه ، خونى حادّ و پست است كه داراى غلظت است و در اعضاى داراى شرائين و آورده و منافذ تنفسى تنگ پوستى - مثل انگشت‌هاى پا و دست و غير اينها - به هم رسيده