بروز نوبهها ، بايد در اين ايام ، گنهگنه را بياشامد .
از بيست و سوّم به بعد : اگر تا روز بيست و سوم نوبهها انقطاع نپذيرد ، لازم است چند روزى صبحها بر « نقوع كاسنى مركب » « 1 » مداومت كند . و از يك تا سه نخود گنهگنه را حبّ كرده و دو ساعت قبل از بروز نوبهها ببلعد يا اگر حب نكردند ، در چائى يا عرق گاو زبان يا آب گرم يا آب سرد حل كرده و يك
هامش
( 1 ) . ده تا بيست مثقال ريشهء كاسنى تر را از و چوب و برگش پاك نموده و با پنج تا ده مثقال رازيانه يا تخم نيمكوفتهء آن و به قدر كاسنى از پوست بيد - پوست بيد را برحسب حرارت مريض بايد كم و زياد كرد - همه را در ظرفى ريخته و شش پياله يا بيشتر عرق شاهترهء داغ بر روى آن ريخته و سرش را بپوشانند و شب تا صبح بگذارند تا خيس بخورد . صبح به آهستگى صافشدهء خالى از تفالههاى آن را برداشته و ابتدا يك پيالهء آن را گرم نموده و با نبات يا ترنجبين بياشامند و بعد از ساعتى دو پيالهء آن را سرد با سكنجبين شكرى يا عسلى و با گلقند ، يا بدون آن - برحسب اقتضاى حال مريض - مصروف دارند ؛ منتهى به دو نكته توجه كنند :
اول : در ايام شرب نقوع ، از يبوست طبع غافل نشوند ؛ براى رفع يبوست ، هرروزى كه عمل نشود بايد عوض سكنجبين ، دوازده مثقال شيرخشت تازه داخل نقوع حل كنند ؛ يا امالهاى از شكر سرخ ، روغن كرچك ، ريوند چينى ، خاكشير و نمك ، يك روز در ميان ، در روز خفت اعراض بريزند ؛ يا يك مثقال « دواء التربد » ؛ يا حبّى كه از چهار مثقال از هر يك از صبر زرد و ريوند چينى و يك مثقال از هريك از مصطكى ، مرّمكى ، زعفران و گل سرخ كوفته و بيخته و در طبيخ بسفايج خمير كرده و به مقدار يك تا دو مثقال حب ساخته ، در روز خفت اعراض با آن نقوع ببلعند ؛ يا با عرق كاسنى گرم نموده فرو برند و نقوع را ديگر در آن روز صرف نكنند .
همچنين اگر دو سه مثقال نمك فرنگى را در روز خفت در پيالهاى از نقوع حل كرده و بخورند ، رفع يبوست را مىكند و ضعف بنيه هم نمىآورد بعلاوهء اينكه قالع نوبه هم است و اشتها هم مىآورد .
دوم : اگر لينتى در مزاج باشد كه دوامش را موجب ضعف بنيه دانند ، تا دو سه روز هر روز صبح مغز هستهء آلبالو و انيسون را بو داده و بكوبند و شيرهء آن را در آن نقوع بكشند يا در عرق بيد بجوشانند و صاف شدهاش را با نقوع مذكور ممزوج كرده و بياشامند . اگر همراه لينت ، پيچ يا زورى هم در وقت عمل باشد ، يك دو آب امالهء مزلقهاى از لعاب بزرك و خطمى و روغن بادام شيرين و روغن كرچك و روغن بيد انجير - يا فلوس - به فاصلهء صبح تا عصر بريزند .