و خان لنجان و باره و شهر صيمره و نواحى سيروان و دور الراسبى و طالقان . و در مسالك الممالك دور الراسبى را دور بنى الراسبى ضبط كرده .
اما ذكر حالات و تعداد نفوس بلاد مذكوره
همدان شهرى است بزرگ واقع بر روى يك فرسخ مضروبى زمين جديد الحدوث و اسلامية الاهل كه داراى حصار و باره و رودخانهاى است و چهار دروازه شهر را است كه همه از آهن است و بناى شهر از خشت و گل مىباشد و آبهاى بسيار و بساتين بىشمار دارد و زراعتهاى اين بلد هم از مياه جاريه مشروب مىگردد هم از آب باران و اين قسم زراعت را ديم مىگويند . كشت و ذرع همدان زياد است و محصول وافر و ارزان و انواع امتعه و اطعمهء آن در كار تجارت مىباشد .
دينور به قدر ثلث همدان « 4 » است . و آن شهرى است پرفواكه و مأكولات باخصب و وسعت نعمت و ارزانى و مردمش از اهل همدان خوشطبعتر و نيكو حالتتراند . در اين شهر هم مردمان احمق و ابله يافت مىشود هم رجال معروف به ذكاوت و زيركى . و اگر بگويند دينور بر همدان برترى دارد به واسطهء آداب اهالى و تصرف سكنهء آن در علوم و اشتهارى كه در اين فضل دارند راست گفتهاند . و يكى از رجال معروف دينور ابو محمد عبد الله بن قتيبهء دينورى است كه صاحب كتاب ادب الكاتب مىباشد و مصنفات بسيار خوب ديگر نيز دارد و اگر در بعضى تصنيفات ابو محمد قدح و ايراد نمودهاند اما چون عمدهء كتب مصنفهء او را قدر و جلالتى عظيم در عالم مىباشد از درجهء اعتبار ساقط نگرديد .
و اصفهان را دو شهر است : يكى معروف به يهوديه و يكى موسوم به
هامش
( 4 ) - ايضا : دينور به اندازهء دوسوم همدان ص 105 .