مسافت بيست ذرع عرض تخمينا و سى ذرع طول هيچ گياه نمىرويد و زمين مشبك است و از منافذ باد بيرون مىآيد . طيور و وحوش كه از بالاى اين قطعه زمين عبور كنند مىافتند و دستگير مىشوند . اگر گوسفندى يا مرغى را دو دقيقه در آنجا نگاه دارند مىميرد . اگر انسان هم صورت خود را نزديك آن منافذ برد و اندكى تأمل و زيست كند مدهوش مىشود .
صداى عجيب از آن منافذ به گوش مىرسد و باد باسميتى از آنها خارج مىشود اگر آب در آن سوراخها بريزند فرونمىرود . مردم جبالبارز عموما رشيد و شكارى هستند . عدهء كل سكنه تقريبا ده هزار نفر .
از معارف و خوانين جبالبارزى جهانگير خان پسر مرحوم غلامحسين خان و ناصر خان و على خان و بعضى خوانين ديگر كه همه مردمان نجيب اصيل صاحب اسمى مىباشند .
جبالبارز از اعمال بم و نرماشير است ما بين مشرق و جنوب بم و از بم تا جبالبارز تقريبا هشت فرسخ است و در ميان كوه واقع مىباشد چنانكه از اسم او معلوم مىگردد .
مؤلف گويد بعضى جبالبارز را جمالبارز نوشتهاند مأخذ معلوم نيست .
جبل ( جبال ) :
عبارت است از عراق عجم حاليه مطابق شرحى كه علماى جغرافى قديم از قبيل استرابن « 1 » يونانى و غيره در كتب خود ضبط نمودهاند و اين مملكت را موسوم به مدى كرده و ما شروع مىنمائيم به آنچه استرابن در اين باب نگاشته و به ترتيب اقوال ساير جغرافىنگارهاى يونانى و بعد عرب و بعد عجم را كه راجع به مدى يا جبل يا عراق عجم است مىنگاريم بعون الله تعالى و مقدمة اشاره به وجه تسميهء مدى مىنمائيم :
هامش
( 1 ) -Strabon