خواند و خود را پادشاهى مستقل ناميد و هنوز از اولاد و نژاد آتروپات در اين سمت مدى سلطنت دارند و با خانوادهء سلاطين اشكانى و شامات و ارمن وصلت نموده و نسبت پيدا كردهاند . پليب « 1 » مورخ يونانى كه دويست و شش سال قبل از ميلاد مسيح ( ع ) بوه و ديودور مورخ سيسيل « 2 » و غيرهما گويند آتروپات هنگام يورش اسكندر بعد از اطمينان به اضمحلال داراب و خانوادهء سلاطين در ايران بدون معارضه و مخاصمه خود را به اردوى اسكندر رسانيده اظهار انقياد و اطاعت او را نمود و اسكندر حكومت آتروپاتين را چنانكه در سلطنت داراب داشت مستقلا به دو واگذاشت .
بالجمله مدى صغير يا آتروپاتين از طرف مشرق محدود است به ارمن و از طرف مغرب به قسمتى از مدى كبير و از سمت شمالى نيز به قسمتى از مدى كبير كه محدود و منتهى به بحر خزر مىباشد و از جانب جنوب به حدود مايتانى . اگر چه هردوت مورخ مشهور يونانى و ساير مورخين در كتب جغرافيائى يونانى قديم كه به دست داريم مخصوصا تعيين محل و موضع مايتان را نكردهاند ولى به دلايل و قراين خارجه معلوم و مستفاد مىگردد كه مايتان ، كردستان حاليه است .
در مدى صغير درياچهاى است موسوم به اسپوتا ( درياچهء اروميه ) كه هميشه نمك بر روى آن منجمد است و اثر و خاصيت اين نمك اين است كه اگر شخص دستوپا يا ساير اعضاء خود را به آن آلوده نمايد خارش سختى آن عضو را عارض مىشود كه علاج آن منحصر است به ماليدن روغن و اگر پارچه به آب اين درياچه فروبرند مىپوسد مگر اينكه بعد او را با آب شيرين بشويند . اين قسمت از مدى همسايههاى بسيار معتبر قوى مثل سلاطين ارمن و پادشاهان اشكانى دارد كه غالبا مغلوب آنها شده است . اما محتمل است كه آنچه از اين مملكت به تصرف همسايگان مزبور درآمده مجددا آن را سلاطين مدى صغير متصرف شوند چنانكه سم - باسه « 3 » را از تصرف و تملك ارمن خارج ساخته دوباره ضميمهء ممالك
هامش
( 1 ) -Polybe( 2 ) -Diodore de Sicile( 3 ) - سمباسه اسم شهر يا بلوكى بوده اما در هيچ تاريخى جز تاريخ استرابن اين اسم ديده نشده . از آنجا كه استرابن خود در اين صفحات آسيا سياحت نكرده و به رأى العين اين ساحت را نديده بلكه محض اطلاعات خارجى اين جغرافيا را نوشته ممكن است سهو كرده باشد ( ا ع ) .