تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مرآة البلدان ( فارسى ) — صفحة 1995

مساهمون:

ص١٩٩٥
از نو عمارتى بنا نمايد . و از محاسن اتفاقات ، قندهار مفتوح عساكر شاه عباس گرديد و در مراجعت به نذر خود وفا و ادا نمود و آنچه حالا باقى است از بناهاى شاه عباس است و آن عبارت از باغ بزرگى است در سمت شرقى مقبره و درياچه‌اى در وسط باغ است مملو از آب صاف و ماهى زياد . بالجمله مولانا گاهى به نظم اشعار توجهى مىنموده . نمونهء افكار حقيقت آثار او را بدين دو بيت اقتصار مىنمايد :
نه در مسجد گذارندم كه رندى * نه در ميخانه كاين خمار خام است ميان مسجد و ميخانه راهى است * غريبم عاشقم آن ره كدام است

جامى :

اسمش عبد الرحمن و ملقب به نور الدين مولدش در حوالى جام . در اوايل عمر به تحصيل علوم و كمالات پرداخته در فنون فضايل داراى مقامى معلوم گرديده پس از تكميل علوم ظاهرى و صورى متوجه كسب مقامات باطنى و معنوى گرديده در سلسلهء نقشبنديه صاحب جاه و مرتبهء بلند آمد . رسايل جامى در تحقيق مطالب عرفان و تدقيق مراتب سلوك و ايقان حد خوبى و حسن اسلوب و مرغوبى را دارد و عددا بسيار مىباشد . از جمله شرح يا تعليقى است كه بر فصوص الحكم محيى الدين اعرابى و با سياقى نهايت عالى و مطبوع تصنيف نموده و ساير مصنفات جامى نثرا نظما عربيا فارسيا زياد و اغلب وصف شهرت دارد . از جمله هفت مثنوى است معروف به سبعة الحق كه اسامى آن از اين قرار است : سلسلة الذهب ، سلامان و ابسال ، تحفة الاحرار ، سبحة الابرار ، يوسف و زليخا ، ليلى و مجنون ، خردنامه اسكندرى . نيز از كتب جامى است نفحات الانس كه [ ذيل ] تذكرة الاوليا است ، اشعة اللمعات ، لوايح ، شرح قصيدهء خمريهء ابن فارض مصرى ، شرح ابيات امير خسرو ، سخنان خواجه پارسا ، ترجمهء چهل حديث ، مناقب مولوى خواجه انصار ، بهارستان ، شرح بيتين مثنوى ، شرح رسالهء مناسك حج ، رسالهء عروض و قافيه ، رسالهء موسيقى ، قواعد ضيائيه فى شرح مشكلات الكافيه ، رسالهء معما . و ديوان مولانا مشحون است به قصايد خوب و غزليات مرغوب و قطعات و ترجيعات بسيار ممتاز . مشرب مولانا صافى و در حال حيات ، جنابش مرجع زهاد و عباد و فضلا و دانشمندان ، خاصه