تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مرآة البلدان ( فارسى ) — صفحة 1972

مساهمون:

ص١٩٧٢

چالكه :

از منزل پاطاق - كه به عقيدهء بعضى عقبهء حلوان همان است - چون مسافر به طرف عراق عرب رود يكى از دهات دست راست نزديك به پاطاق ، چالكه است .

چالكى :

قريه‌اى است اربابى از قراى استراباد ملكى على خان آقاى قاجار . زراعت و اراضى اين قريه مشروب از دو رشته قنات است و تقريبا يك سنگ آب از رودبار سدن كه مشهور به رودخانهء شصت كلاته است سهم مىبرند . جمعيت چالكى يك‌صد و هشتاد و دو نفر مىباشد . و از قرارى كه در سفرنامهء خراسان همايونى مسطور است چالكى يكى از قراى آباد ما بين منزل علىآباد و قوچان است كه در جانب يمين جاده در جلگهء آباد خوش‌هواى حاصلخيزى واقع است .

چال ميدان :

يكى از محلات شهر دارالخلافهء طهران است . معروف است كه شاه طهماسب اول از سلاطين صفويه انار الله مضجعهم وقتى خواست بناى باره و حصار طهران را بگذارد از دو موضع از زمين اين شهر خاك براى ساختن باره برداشتند و آن دو موضع دو چالهء عميق وسيعى شد : يكى معروف به چاله حصار و ديگرى موسوم به چاله‌ميدان و اين هردو مخفف شده چال - حصار و چال‌ميدان گرديد . شرح چال‌حصار مسطور آمد . اما چال‌ميدان تا پانزده سال قبل از اين تقريبا جائى بود بسيار كثيف و هميشه مزبلهء شهر و محل ريختن كثافات سكنهء حول‌وحوش . پس از آن مرحوم فرخ خان امين الدوله كه از اركان وزراى عظام اين عهد و دولت ابدمهد بود به اقتضاى فطرت پاك و نيت خير كه همواره ميلى تمام به ايجاد و ابقاى آثار خيريه داشت در آنجا مسجدى بسيار عالى بنا نمود و آن محل خسيس را داراى چنين بنائى رفيع كرد . مسجد مزبور از طرف غرب ايوان و مقصورهء بديع و شبستان بسيار وسيعى دارد كه داراى چهارده ستون سنگ است و دور حياط مسجد از جهات ديگر حجرات متعدده براى درس و تدريس و سكناى طلاب علوم دينيه ساخته شده . و در حيات امين الدوله اگرچه بناى اين مسجد به وجه منظور به پايان نرسيد مرحوم مبرور حاجى ملا محمد جعفر مجتهد معروف به چال‌ميدانى را كه از اجلهء علماى عصر و
مرآة البلدان ( فارسى ) — صفحة 1972 | محمد حسن خان اعتماد السلطنه / مير هاشم محدث / عبد الحسين نوائى / عبدالحسين نوائى