در حوالى تهران شكار مىنمود و كمكم به آبادى تهران رغبت كرده با روى محكمى دور تهران كشيد . پس از انقراض صفويه و افشاريه ، كريم خان زند به واسطهء منازعه با سلطان محمد حسن شاه و نزديك بودن اين شهر به طبرستان و مازندران و استراباد كه مقر سلطنت آن پادشاه بود صلاح خود را در توقف به تهران نديد ولى در آبادى كوشيد و قسمتى از عمارات ديوانى را چنانكه ذكر شد بنا كرد و بعد از شهادت سلطان محمد حسن شاه كه اطمينانى از دار المرز حاصل كرد غفور خان را حاكم تهران كرده عمارات تهران را ناتمام گذاشته به شيراز رفت . . . » .
توضيح :
قنات مهرگرد كه در ارگ جارى و دهنهء آن در عمارت معروف به « سرچشمه » است متعلق به قلعهء مهران و خيلى آباد بوده . گرد در لغت قديم به معنى آباد و معرب مىشود به جرد مثل داراب گرد و داراب جرد .
روز يكشنبه يازدهم شهر جمادى الاولى هزار و دويست هجرى كه روز نوروز بود حضرت آقا محمد شاه قاجار در تهران جلوس نموده سكه زدند و خطبه خواندند . قاسم خان دولو با صد نفر تفنگچى به كوتوالى قلعهء تهران مأمور شد و از آن وقت اين شهر را دار الخلافه خواندند و پايتخت سلسلهء ابد پيوند قاجار گرديد .
در هفدهم رجب اين سال كه موكب آقا محمد شاه به جانب اصفهان حركت مىفرمود نواب فتحعلى خان را در تهران به نيابت سلطنت منصوب فرمود .
در بهار هزار و دويست و يك اردوى شهريارى از تهران به عراق رفت .
نيز در بهار هزار و دويست و دو حضرت آقا محمد شاه بهسمت عراق حركت كرده و سلطان فتحعلى خان را به تسخير يزد فرستاد .
در هزار و دويست و سه به حكم شهريار تاجدار به جهت تولد پنج تن شاهزادگان فرزندان سلطان فتحعلى خان كه همه در ظرف اين سال در قريهء « نوا » متولد شده بودند جشنى شاهانه برپا نمودند . اول : شاهزاده محمد على ميرزا ، تولد او در هفدهم ربيع الثانى و مادر او گرجيهء تفليسيه بود « 1 » . دويم : شاهزاده محمد قلى ميرزا ، تولد او در بيست و سيم رمضان
هامش
( 1 ) - به نام زيباچهر خانم .