پائين بند ميزان آخر شهر محاذى محلهء دكان شيخ و دكان شمس ، بند برج عيار است كه بهطرف شهر آسيابها و چرخهاى بسيار به آن داير بوده و اكثر باغات آن محله را مشروب مىكرده و در اكثر خانهها به واسطهء آن آب روان بود و از طرف صحرا باغات زياد ازين آب مشجر و خرم مىبودند . و برج عيار زيورى است كه از طلا و جواهر سازند و زنان در پيش سر زنند . گويند زنى اين زيور خود را فروخته و به ساختن اين بند اقدام كرده و ديگران كمك كردهاند تا بند به اتمام رسيده .
نيز پائينتر در يك فرسخى شهر بندى است از سنگ خارهء خداآفرين مشهور به بند ماهىبازان كه صيادان در آنجا شكار ماهى مىنمايند و اطراف آن آثار چرخابها نمايان است .
همچنين در هفت فرسخى شهر ، بندى است مشهور به بند دارا و در اطراف آن نيز آثار چرخابها و آبگردانهاست و كشتيهائى كه از بصره خرما و اجناس ديگر مىآورند تا بند دارا مىآيند و از آنجا با قاطر و گاو بار كشتيها به شهر مىآيد و قريهء حسامآباد در آن نزديكى است .
ديگر پائينتر بند قير است كه به جهت استحكام ، بهجاى ساروج و گچ ، قير آب كرده و كار كردهاند . و در آن حوالى دهى است عربنشين و قلعهاى است موسوم به قلعهء بند قير .
ديگر بند اهواز است كه از بندهاى عظيمه است و انهار بسيارى در دو طرف اين بند است كه همه محتاج به مرمت است و اگر تعمير شود نهايت براى دولت و رعيت نافع است و زراعت را سود كلى دارد .
ذكر مساجد و بقاع و مزارات متبركهء شوشتر
صاحب تحفة العالم تفصيلى در باب مساجد و بقاع و مزارات شوشتر نگاشته و ما همان نگارش وى را پيروى مىنمائيم چه اطلاع او در اين باب كامل و اقوال او سند مىتواند بود . وى گفته است :
« قديمترين مساجد شوشتر ، مسجد جامع است و عوام را اعتقاد اين است كه حضرت على بن موسى الرضا - سلام الله عليه - در آن مسجد نماز گزارده « 1 » . ولى اين حرف را اصلى نيست . زيرا كه بناى اين مسجد
هامش
( 1 ) - متن : گذارده .