عليه السلام در همين عمارت محبوس بودهاند . از محاذات آن گذشته به خشكى رفتم . سوار كالسكه شدم . معير الممالك و غيره همه بودند .
ديشب از چادرهاى صارم الدوله كه در خارج آبادى كاظمين منزل دارد قدرى اسباب سرقت شده است و دزدها را هم گرفتهاند . كالسكه در راه جديد كه مدحت پاشا براى سهولت عبور عراده ساخته است ايستاده بود قدرى راه كه رفتيم مسجد براسا از سمت چپ به فاصلهاى جزئى از راه واقع است . دو نخل خرماى چركين گردآلود پيش روى آن بود . قبر معروف كرخى « 5 » هم اين سمت است . از كنار باغ مرحوم حاجى ميرزا هادى معروف به جواهرى گذشتيم . نخيل و اشجار زياد داشت .
اطراف جاده هم درخت خرما زياد بود . در اين راه كالسكه كه همه خاك دستى ريخته شده و جز تودهء غبار يك ريگ و سنگ ندارد گرد و خاك غريبى بود . نزديك قصبهء كاظمين سوار اسب شدم . سمت چپ از دور آثارى پيدا شد . تيمور ميرزا گفت قصر خورنق است . تحقيق كردم .
گفتند عقرقوف است . از دور بناى مرتفعى به نظر مىآيد . بالجمله اهالى كاظمين به استقبال آمده بودند . زنهاشان به آئين عرب هلهله مىكردند .
مسافتى به درب صحن حضرت مانده پياده شدم . جمعى خدام و شيخ طالب كليددار بيرون آمده بودند . از كليددار بعضى سؤالات كردم . وارد روضه شديم . از بهشت جزئى و از رحمت آيتى است . از اين موهبت و سعادت شكرها كردم . شيخ عبد الحسين طهرانى « 6 » مرحوم كه از جانب من به مرمت اماكن مشرفه مأمور بود دو طرف گنبد مطهر و ايوان و ستون و سقف را خوب ساخته است و كاشيكارى خيلى اعلا شده . از خشتهاى طلاى گنبد مطهر عسكريين عليه السلام كه زياد آمده مشغول طلا كردن ايوانهاى كاظمين هستند . فرشهاى روضه و رواق خوب نبود . گفتم
هامش
( 5 ) - معروف بن فيروز يا فيروزان از مردم محلهء كرخ در بغداد از مشاهير عرفا متوفى در محرم سال 200 ( يا سالهاى 202 و 206 ) .
( 6 ) - حاجى شيخ عبد الحسين طهرانى ملقب به « شيخ العراقين » كه ميرزا تقى خان امير كبير او را وصى خود قرار داده بود كه از ثلث اموالش در اطراف امامزاده زيد مسجد و مدرسه و بازار و كاروانسرا بسازد . مسجدى كه او از مال امير كبير و به دستور وى ساخته اكنون به « مسجد تركها » يا « مسجد آذربايجانيها » معروف است گاهى هم مسجد شيخ عبد الحسين گفته مىشود .
ناصر الدين شاه هم شيخ عبد الحسين را مأمور ترميم و تعمير اماكن مشرفه كرده بود .