هزار و دويست و يازده هجرى مجددا فتح قلعهء شوشه را مصمم گرديد .
ابراهيم خان از سطوت آن پادشاه هراسان شده به كوهستان فرار و قلعهء شيشه به تصرف عساكر ظفر مآثر پادشاه ايران درآمد . در آن حال چنان كه ضبط تواريخ است بدبختى به ايران رو نموده آن پادشاه ذىجاه به درجهء شهادت فايز گرديد . آنگاه ابراهيم خان را رفع هراس شده به مقر حكمرانى عود كرد . ولى چون باز اطمينان درستى نداشت متمسك به معاونت دولت روس شده پس از چندى غيرت اسلامى او جنبيده فرستاده و پيشكشى به دربار خاقان مغفور البسه الله حلل النور فرستاده مستدعى عفو و اغماض شد . استدعاى او قبول و جرايم او معفو گرديد ولى جعفر قلى خان نوادهء او كه خالى از سخافتى نبود جد خود را از عبوديت پادشاه ايران ممانعت مىنمود . چون نصايح و خرافات او مقبول جد امجد او نشد لابدا از عساكر روس كه در آن حوالى بود كمك خواسته ابراهيم خان را گرفته تسليم ايشان نمود . دولت روس كه منصفترين اغلب دول است « 1 » چون كردار جعفر قلى خان را نسبت به جد او مشاهده كرد او را سزاوار حكومت قراباغ نديده حكومت آنجا را به مهديقلى خان پسر ابراهيم خان واگذار نمود . اين واقعه در سنهء هزار و هشتصد و شش مسيحى مطابق هزار و دويست و بيست و يك هجرى اتفاق افتاد . جعفر قلى خان از اين رفتار عادلانهء دولت روس رنجيده با معدودى راه ايران پيش گرفت . رجال دولت ايران كه آگاهى از عقل ناقص او داشتند به او اعتنائى نكردند لابد خائبا خاسرا به گرجستان بازگشت نمود و مدتها در پطرزبورغ گرفتار حبس نظر شد بعدها مرخص و در شوشه بدون اقتدار و اختيارى سر مىكرد . انتهى .
رودخانهء ترتر ( ثرثور ) از قراباغ مىگذرد . طول اين ناحيه يكصد و شصت هزار ذرع و عرض آن صد و پنجاه هزار ذرع است . برنج و
هامش
( 1 ) - لابد براساس همين توهمات يا اظهارات بوده كه اعتماد السلطنه را دنبالهرو و طرفدار سياست دولت روس مىشمردند . چگونه بر او بدينگونه روشن و محقق شده كه روسها منصفترين اغلب دولاند ؟ از زمان پطر كبير تاكنون دولت روسيه همه وقت به حقوق دولت و ملت ايران تجاوز كرده و هرگز انصاف نشان نداده است . امروز هم دنيا شاهد روش غير منصفانهء اوست نسبت به ملت دلير و مظلوم افغانستان و ممالك اروپاى شرقى مثل چكاسلواكى و مجارستان و لهستان .