شده كه هر وقت آنها را باز كنند مىتوان به ساحل شط رفت ، كوچههاى بابل همه راست و وسيع و خانهها سه چهار مرتبه مىباشد . در هريك از اين دو قسمت شهر بناى عالى برپاست . در طرف چپ عمارات سلطنتى است كه دورش ديوار دارد و در سمت راست معبد مشترى است . انتهى .
سياح ديگر گويد در اين عصر اعراب خرابهء اين معبد را ييرس نمرود مىخوانند . شايد مقصود برجيس نمرود باشد زيرا كه برجيس فارسى مشترى است . نه اينكه مقصود از ييرس نمرود برج نمرود باشد چنانكه بعضى گفتهاند .
ديوار اين معبد كه شكلا مربع است هر ضلعى هشتاد و دو ذرع طول دارد و يك دراز فولاد بر آن نصب است . در وسط برجى است مربع كه بنيان او يكصد و شصت و دو ذرع دوره دارد . اين برج هشت مرتبه و راه صعود آن از خارج از يك سمت است كه با پلههاى آجرى بالا مىروند و از سمت خارج داخل مراتب اين برج مىشوند . در وسط راهپله ، اطاقى ساخته شده يك ميز و چند صندلى آنجا گذاشتهاند كه اشخاصى كه صعود مىنمايند اگر خسته شوند آنجا رفع خستگى بنمايند . در مرتبهاى كه از همه بالاتر است معبد بزرگى است كه در آن تختخوابى از طلا و يك ميزى از طلا آنجا گذاشتهاند . اما مجسمه كه به شكل مشترى ساخته شده آنجا نگذاشتهاند . هيچكس شب در آنجا به سر نمىبرد مگر نجيبترين و وجيهترين نسوان شهر كه رب النوعها آن زنها را براى خود انتخاب نموده باشند . هردوت گويد اين رسم تنها در معبد بابل معمول نيست بلكه در اغلب معابد مصر و جاهاى ديگر از مشرق زمين اين قاعده جارى است .
مجسمهء مشترى كه از يك پارچه زرناب است در مرتبهء تحتانى است .
تختى كه مجسمه بر روى اوست و پلههاى تخت و ميزى كه در مقابل او قرار دادهاند نيز از همين فلز است و بر روى هم هشتصد تالان - كه معادل پانزده كرور و دويست و نود و پنج هزار و چهارصد و چهل تومان اين عصر باشد - ارزش دارد . در خارج اين معبد محرابى از طلا تعبيه شده است و حيواناتى كه به جهت قربانى در اين معبد مىآورند در اين محراب ذبح مىنمايند و بايد شيرخواره باشند و حيوانات علفخوار را در محراب ديگر كه از طلا نيست ذبح مىكنند . علاوه بر آنچه مسطور شد و الحال در معبد موجود است سابقا بتى كه دوازده ارج قد او بود از طلاى ناب در اين معبد
مرآة البلدان ( فارسى ) — صفحة 240
مساهمون: محمد حسن خان اعتماد السلطنه
ص٢٤٠