بر روى چهار بدنه نقش كردهاند كه هر بدنه چهار مارپيچ دو در طرف بالا و دو در جانب پائين دارد كه بههم پيچيدهاند و در روى اين نقشها مجسمهء يك گاو نر بوده كه دو سر و دو سينه يكى از جلو و يكى از عقب داشته و پاهايش زير تنه جمع و اين دو سر و دو سينهء گاو كه علامت وجود زور و قدرت است به منزلهء پايهء سقفى بوده كه روى ستونها زده بودند . زيرا كه روى كمر دو صورت مسطور را مسطح كرده بودند كه پايهء سقفى را كه از اين ستون به ستون ديگر زده بودند بگذارند اما سرهاى گاوها مجزا بوده و بارى بر روى آنها نگذاشته بودند . از اين سردر كه گذشتى بايد ميل بهطرف جنوب كرد و به عمارت داخل شد . عمارت در سمت يمين اين سعهء مسطح ساخته شده است و در طرف محاذى در ميان خرابهء بسيار سيزده ستون ديده مىشود كه هنوز برپاست و در مسافت ميان اين مهتابى كه ستونها در آن نصب است و سردر مذكور مكان وسيعى است كه در آن چيزى به نظر نمىآيد و خالى از آثار است . چيزى كه هست يك حوض است كه از سنگ بيرون آوردهاند ولى نبايد سابقا اين مكان خالى بوده باشد . ظاهرا ميدانى يا باغى بوده كه جلو عمارت افتاده و وجود حوض باقى مؤيد اين مظنه است چنانكه حالا هم در ممالك ايران طرح باغچه و حوض در جلو عمارت رسم و متداول است و هرچند در اين زمان در آن زمين بىآب چيزى كه علامت وجود باغ و شجر باشد موجود نيست ولى مىتوان يقين كرد كه زمان آبادى آنكه داراى آب وافر و جميع مايلزم بوده و سلاطين عجم به جهت مزيد نزهت و جلوه و شكوه عمارت اين كار را كردهاند « 4 » .
عمارتى كه اين سيزده ستون جزء آن بوده در روى يك مهتابى ساخته شده كه با چهار پلكان به آن صعود مىنمودهاند و مهتابى تكيه به ديوارى داشته كه ارتفاع آن ديوار سه ذرع بوده . پلكانهائى كه گفتيم برضد يكديگر مىپيچند دوتاى آنها در وسط و متكى به ديوارى است كه منتهى به دو پلكان ديگر مىشود كه نظير پلههاى اولى است . بدنهء اين ديوار اقلا هشتاد و سه ذرع طول آن است و نقشهاى مختلف در آن ارتسام يافته و هريك از اين چهار پلكان را سى و يك پك است و به ديوارهء هر پله
هامش
( 4 ) - در پنجاه سال اخير وسايل آبيارى اين مجموعهء عظيم ساختمانى كشف و روش كار روشن شده است .