الجواب :
هرچند كتاب سفينة النجاة الحال در نزد حقير حاضر نيست ، نهايت اينقدر مىدانم كه اين سؤال در عداد سؤالهاى ديگر نيست و طعن آخوند ملا محسن به مجتهدين از راه اعتقادات و مذهب نيست ، به جهت آنكه آخوند بر فرضى كه صوفى باشد صوفيه علماى ظاهر را كافر نمىدانند ، هرچند علماى ظاهر ايشان را تكفير كنند آنها علماى ظاهر را تكفير نمىكنند ، هرچند از علماى ظاهر هم خوش نمىآيدشان . اما آخوند ملا محسن كنايه به مجتهدين مكرر مىگويند و اين سخن به سخنهاى او مىماند . و وجه آن اين است كه آخوند را گمان اين است كه مجتهدين اماميه به قياس و استحسان عمل مىكنند در مسائل فروع - چنانكه طريقهء اهل سنت است - و به اين سبب گفته كه ايشان حكم به غير ما انزل اللّه مىكنند ، و در شأن كسى كه حكم به غير ما انزل اللّه بكند اين آيه نازل شده است . و امثال اين عبارات بسيار دارد چنانكه در اول مفاتيح آن همه تعريضات و كناياتى كه گفته است مراد او عيبجويى طريقهء مجتهدين است ، و همچنين در مسألهء متنجس و غير آنها . و حق اين است كه اين اسناد به علماى ما غلط است و ايشان هيچ يك عمل به قياس اهل سنت و به اصول مبتدعهء ايشان نمىكنند به غير نادرى از قدماى اصحاب مثل ابن جنيد - كه به جهت شبههاى كه از براى او عارض شده بوده يا به جهت شدت تقيه در زمان او گاهى عمل به قياس مىكرده و ساير علماى ما از قياس و عامل به آن تبرى مىكنند .
آخوند در اغلب اوقات در فهم مطلب مجتهدين اشتباه كرده است و دلالت تنبيه را كه از مدلولات كلام شارع است قياس انگاشته ، يا اگر غفلتى از براى مجتهدى در استفادهء دلالت رو داده باشد آن را معتقد آن دانسته ، ايشان را ملامت