ولايت عماد الدين محمد [ بن ال . . . ] قاسم [ بن الحكَم ] بن ابى عقيل الثقفى
متصرفان اخبار و مفسران آثار چنين آوردهاند كه چون حوالت سند از دار الخلافت به حجّاج بن ( ص 78 ) يوسف رسيد « 1 » ، محمّدِ قاسم پسر عمّ « 2 » او بود و داماد نيز بود « 3 » ، و دختر حجاج او داشت ، او را بولايت هند نصب كرد . هنوز در سن هفده سالگى بود ، و بجهة تهنيت آن امارت حمزه [ بن بَيْض ] الحنفى اين شعر گفت :
انّ الشّجاعة « 4 » و السّماحة و النّهى « 5 » * لمحمّد « 6 » بن القاسم « 7 » بن ( f 48 a ) محمّد
قاد « 8 » الجيوش لسبع عشرة حجّة * يا قرب « 9 » ذالك سؤددا من مولد
ابو الحسن مدائنى « 10 » از بشر بن خالد چنين روايت كرده كه حجاج بجانب خليفهء وقت وليد بعد قتل بُديل نبشته « 11 » در قلم آورد و اجازت خواست بگشادن هند . خليفه مثال فرمود كه آن قوم جهالند « 12 » ، و ولايتى دور دست است ، و در عدّت و آلت و استعداد و اهبت « 13 » و حشم و سلاح حرب مبلغهاى خطير صرف مىشود ، و مؤنت بسيار آيد . اين معنى عظيم منكر است « 14 » و در توقّف بايد داشت ، كه هر بار لشكر مىرود و مسلمانان هلاك مىشوند ، تدبير بينديش .
هامش
( 1 ) ك م : شد
( 2 ) پ : عمزاده
( 3 ) ب س ك م : داماد او بود
( 4 ) بلاذرى : المروة
( 5 ) بلاذرى : الندى
( 6 ) پ ك : بمحمد
( 7 ) جميع نسخ فارسيه « قاسم » دارد
( 8 ) بلاذرى :
ساس
( 9 ) جميع نسخ فارسيه : قوم ، كه ظاهرا سهو است
( 10 ) ابو الحسن على بن محمد المدائنى كه نيز راوئ بلاذرى است ، ب س : هذلى ؛ پ ح ك م : مدنى
( 11 ) ب پ : نوشته
( 12 ) پ :
خارجند
( 13 ) ب س م : ابّهت
( 14 ) ب : مستنكر است ؛ س : ازين معنى عظيم متفكرم ؛ م : متفكر است