در بندر سيراف تعداد قابل توجهى يهودى مىزيستهاند و زمانى هم حاكم يهودى بنام روزبه بر آنجا حكومت ميكرده است ( چنان كه در قرن پنجم هجرى هنوز قريب پانصد نفر يهودى از اعقاب متعلق به يهوديان سيراف در جزيرهء كيش زندگى ميكردهاند ) گورستان مزبور را متعلق به يهوديان سيراف ميدانند . به نظر نگارنده ( آقاى مصطفوى ) اين نظريه جاى ترديد و تأمل فراوان دارد بطوريكه ميدانيم در قرون اوليهء اسلام خصوصا در عهد ديلميان بسيارى از آرامگاههاى مسلمانان را در كوه مىكندهاند و شايد از لحاظ جهت و سمت قبله اختلاف عقيده فرق مختلف اسلامى يا اشتباه موجب انحراف جهت شده باشد و نيز ميتوان پنداشت زرتشتيان ايران در هنگام اضطرار و حملات مداوم اعراب مسلمان اجساد مردگان خود را بجاى اينكه در معرض هواى آزاد گذارده پس از مدتى استخوانهاى آنها را جمعآورى كنند و درون استودانها بگذارند بواسطهء نبودن فرصت و نداشتن آزادى عمل هر جسدى را درون گودال مستطيلشكل كه شبيه قبور مسلمانان بوده ( منتهى در سنگ كوه مىكندهاند ) مىنهادند و بهر صورت انتساب گورستان بزرگ در كوهستان نزديك بندر طاهرى بقوم يهود شايسته بررسى و تحقيق و درخور توجه بيشتر اهل فن است . »
آقاى مصطفوى در نوشتهء ديگر كه در جلد سوم گزارشهاى باستانشناسى چاپ شده است چنين ميگويد :
« موضوع قرار داشتن مقبره واقع در بقعه بىبى شهربانو در دل كوهستان هم مطلب بسيار قابل توجهى است و از نظر پيوستگى سنن و آئين دفن مردگان در ايران طى قرون اول اسلامى با عهد پيش از اسلام حائز اهميت زياد است - بطوريكه ميدانيم ايرانيان پيش از اسلام دخمهها و آرامگاههاى خود را در سنگ كوه حفر ميكردند و به پيروى از اينكه خاك يكى از عناصر چهارگانه است كه در پاك
سيراف ( بندر طاهرى ) ( فارسى ) — صفحة 134
مساهمون: غلامرضا معصومى
ص١٣٤